b_300_300_16777215_10_images_mashrooeat.jpg

اساس نیوز ،عبدالقیوم شکاری : مشروعیت و کسب مبانی قابل دفاع مشروعیت و مقبولیت یکی از دغدغه های اصلی دولت ها و نظام های سیاسی است.

مساله مهم و اساسی در این زمینه این است که حاکمان در چارچوب نظام های سیاسی مختلف، جملگی تلاش دارند مردم حق آنها در زمینه حکومت کردن را بپذیرند .این پذیرش باعث تقویت بنیان های سیاسی و اجتماعی نظام سیاسی از بعد داخلی و خارجی می گردد.
  ماکس وبر جامعه شناس برجسته  اعتقاد دارد که مبانی مشروعیت نظام های سیاسی  در سه نوع مشروعيت سنتي، مشروعيت قانوني -عقلاني و مشروعيت فرهي یا کاریزماتیک تقسیم بندی می شوند.نظام های سیاسی مختلف تلاش می کنند به یک یا دو منبع از منابع مشروعیت فوق تکیه داشته باشند.
با این مقدمه موضوع بحث ما در این یادداشت این است که مبنای مشروعیت خلافت خودخوانده داعش کدام است ؟مطالعه ایدئولوژی سیاسی داعش که غالبا در مجله دابق به عنوان ارگان سیاسی آن ذکر می گردد بیانگر این واقعیت است که این گروه تلاش می کند مبانی مشروعیت خود را بر نوع اول یعنی مشروعیت سنتی استوار سازد .
مشروعیت نوع اول با ذات و ماهیت سیاسی داعش تناسبی ندارد .دولت و نظامی از مشروعیت قانونی –عقلانی برخوردار می گردد که منتخب مردم بوده و آراء شهروندان مشروعیت سیاسی لازم را برای نظام سیاسی فراهم آورد .داعش با هر نوع دادن حق انتخاب به مردم مخالف است و اعتقاد دارد عوام و توده ها صلاحیت انتخاب حاکم خود را ندارند و تنها وظیفه مردم بیعت با حاکم یا همان خلیفه است .
ابوعامر الکینانی از نظریه پردازان شاخص نظام سیاسی داعش در شماره دوم مجله دابق چنین می گوید :" از میان ایدئولوژی هایی آلوده ای که مردم جهان را در دوره ستم گری نیروهای کفر بدان مبتلا ساخته است، این اندیشه است که مردم می توانند راه راست را انتخاب نمایند یا همچنان در مسیر غلط پیش بروند. "
وی در ادامه می گوید :"بنابراین ما به امور دولت اسلامی واقعی رجعت می کنیم و با یاری هم اصول آزادی انتخاب را ریشه کن خواهیم کرد. مردم را با تلاش برای جلب دوستی و شعار آزادی انتخاب، مستقیم یا غیر مستقیم، اغفال نمی کنیم ".
عبارات فوق نشان دهنده این است که داعش هیچ حقی برای مردم در زمینه انتخاب حاکمان خود قائل نیست .بر اساس این اعتقاد ،این گروه از مبانی مشروعیت قانونی و عقلانی کاملا بی بهره است .
نوع سوم مشروعیت یعنی مشروعیت فرهی یا کاریزماتیک هم در بین رهبران داعش و بالاخص خلیفه خودخوانده این گروه وجود ندارد .نظامی می تواند از مشروعیت کاریزماتیک برخوردار باشد که رهبران آن در داخل و خارج از کشور از جایگاه و مقبولیت مناسبی برخوردار باشند.در این شرایط مقبولیت رهبران نظام، پذیرش عمومی نظام سیاسی در بین شهروندان را ممکن و میسر می کند.رهبران داعش و در راس آنها ابوبکر البغدادی خلیفه این گروه هیچ مقبولیتی در جامعه اسلامی ندارند .
    لازمه مقبولیت افراد در وهله اول این است که آنها شاخص و شناخته شده باشند و در مرحله دوم شهرت آنها بخاطر جنبه های مثبت شخصیتی باشد .ابوبکر بغدادی از هیچ یک  از این شرایط برخوردار نیست .وی تا پنج سال گذشته چهره ای کاملا گمنام بوده و بجز  حلقه دوستان نزدیکش در بین اقشار جامعه جایگاهی نداشت .در این شرایط نمی توان انتظار داشت که حکومت وی از مشروعیت کاریزماتیک برخوردار گردد.b_400_400_16777215_10_images_mashrooeat2.jpg
   بر اساس مباحث فوق تنها منبع باقی مانده برای داعش منبع مشروعیت سنتی است .در مشروعیت سنتی ،نظام سیاسی تلاش می کند مبانی حاکمیت خود را بر اساس باورهای سنتی عرفی یا مذهبی مردم مشروع جلوه دهد .به عبارت ساده تر در این نوع مشروعیت حاکمان مبانی پذیرش عمومی خود را از گذشته و سنت های رایج در جامعه می گیرند .
داعش نیز تلاش می کند مشروعیت خلافت خود خوانده خود را از مبانی سنتی جامعه اسلامی بگیرد.بر اساس این تلاش ،داعش اصل مقبول و محبوب خلافت اسلامی را هدف تلاش های تبلیغاتی خود قرار داده است .این گروه با غصب عنوان خلافت اسلامی تلاش می کند تا نظام سیاسی خود را ادامه دهنده دوره خلافت خلفای راشدین رضی الله عنهم قرار دهد.اما سوال مهم در رابطه با این تلاش ها این است که در حالی که خلفای راشدین مبنای مشروعیت خود را از پذیرش و بیعت عمومی مردم با خلیفه کسب کرده بودند ،آیا خلیفه خود خوانده داعش هم از این جایگاه برخوردار است ؟قطعا خیر
   مساله مهم در رابطه با مبانی مشروعیت نظام سیاسی ایجاد شده بوسیله داعش این است که اتاق فکر این گروه با انتخاب اصل خلافت به عنوان اصل مد نظر خود برای نظام حکومت داری ثابت کرده است که به مساله جذب حمایت اهل سنت نگاهی ویژه دارد .
   این گروه با علم به نگاه کاملا مثبت ما اهل سنت به نهاد خلافت تلاش می کند از این علاقه مندی ما برای رسیدن به مشروعیت فراگیر بهره ببرد.اما تجربه چند سال اخیر نشان داده است که هیچ سنخیتی بین اهداف و رویه داعش با عملکرد و رویه خلفای راشدین رضی الله عنهم وجود ندارد .بنابراین داعش و تفکر داعشی نمی تواند نسخه دردهای کنونی جامعه اسلامی باشد .




مطالب مرتبط:

2 هزار خانواده عراقی درمحاصره داعش

وکلای مهاجرت برای کمک به مهاجران در فرودگاه لس آنج

ا

10 منطقه خطرناک دنیا در سال 2017 ،ترکیه در رتبه دو

ا

مسلمان ساکن آمریکا با نواختن عود بین فرهنگ‌ها پل م

ا

اشرف غنی: خوشحالم که مردم گام‌های مهمی برای تمرین

رویترز: احتمال پایان تفکیک جنسیتی در اماکن عمومی ع

ائتلاف ضد داعش تحت رهبری آمریکا : جنگ نهایی علیه د

قاری آمریکایی با یک میلیون طرفدار در اینستاگرام

داعش بر یک شهر ساحلی در سومالی سیطره یافت

ب

نوشتن دیدگاه


آخرین تحلیل ها و مقالات

نظرات کاربران

کانال تلگرام اساس نیوز

تبلیغات