b_300_300_16777215_10_images_5454543olkghfdsgvbm.png

 

ماتریدیه نام پیروان شیخ ابو منصور محمد بن محمد بن محمود ماتریدی سمرقندی است که در اصول عقائد از ایشان پیروی مینمایند. شیخ ابو منصور ماتریدی در روستای ماترید یا ماتریت که یکی از روستاهای سمرقند به شمار میرود متولد شده است.

در مورد سال تولد ایشان در هیچ منبع معتبری اشاره¬ای بدان نشده اما تاریخ وفات وی را بالاتفاق سال 333 هجری قمری دانسته اند. همچنین از زندگى شخصى وی نیز اطلاع دقیقی در دست نیست زیرا بسیارى از اصحاب تراجم یا از اساس به شرح حال زندگی وى نپرداخته و یا تنها به ذکر نامى بسنده کرده اند. حتى بسیارى از تاریخ نویسان حنفى نیز که در فقه هم مکتب ایشان هستند، زندگى وى را آنگونه که باید، شرح نکرده اند. بنابراین از زندگى، پدران، سفرهاى علمى و دیگر مسائل زندگى او چیزى در دست نیست. تنها اینکه ایشان در سمرقند درگذشته و در یکى از قبرستانهاى بزرگ و معروف سمرقند به نام «جاکردیزه» به خاک سپرده شده است.

او جزو اکابر علمای عصر خویش بوده و در فن کلام و تفسیر قرآن کریم تبحر کامل داشته است. شیخ ابو منصور ماتریدی بواسطه داشتن شخصیتی ممتاز و امتیازاتی خاص، یکی از دو امام بزرگ اهل سنت در عقائد به شمار رفته و با القابى چون الشیخ، الفقیه، علم الهدى، امام الهدى، امام اهل السنه و امام المتکلمین متصف شده است. وی در کنار شیخ ابوالحسن اشعری پایه¬گذار مکتب کلامی مهمی است که تقریبا نیمی از اهل سنت و الجماعت جهان، از پیروان مکتب ایشان محسوب میشوند.


وی از نظر فقهی از پیروان مکتب حضرت امام اعظم ابوحنیفه بوده و همچنین اساتید مهم و تاثیر¬گذار وی، همه حنفی مذهب بوده اند. از جمله اساتید ایشان میتوان به محمد مقاتل رازی، نصر بن یحیی بلخی، احمد ابن اسحاق جوزجانی اشاره نمود. شیخ ابو منصور ماتریدی چند اثر بسیار مهم از خود به جای گذاشته است که عبارتند از: تاویلات اهل السنه، کتاب التوحید، کتاب المقالات. کتب دیگری هم مثل العقیده و شرح فقه الکبر و پندنامه را به وی نسبت میدهند که البته در صحت این انتساب، تردید وجود دارد. غیر از کتبی که گفته شد مورخان و شرح ¬حال نویسان، کُتبی را به وی نسبت داده¬اند که در دست موجود نمیباشد. زیرا یا انتساب آنها صحیح نبوده و یا به مرور زمان این کتابها از بین رفته و یا در کُنج کتابخانه ها مخفی مانده است. مثل: رساله فی ما لا یجوز علیه الوقف فی القرآن، کتاب ماخذ الشریعه، الجدل فی اصول الفقه، کتاب بیان وهم المعتزله، کتاب رد اوائل الادله للکعبی، رد اصول الخمسه للباهلی، رد تهذیب الجدل للکعبی، رد وعید الفساق للکعبی، الرد علی القرامطه، رد الامامه لبعض الروافض، رساله فی الایمان.


مکتب ماتریدیه از ابتدا تا کنون دارای فراز و نشیبهای بسیاری بوده است. در یک برهه صد ساله اول، شاگردان شیخ ابو منصور ماتریدی فقط کوشیدند که عقاید وی را تحت نظام خاصی آورند و کمتر به فکر تبلیغات بودند. در این هنگام این مذهب از سمرقند فراتر نرفت. در دوره بعدی که حدود 250 سال طول کشید بزرگان ماتریدی به نقاط مختلف سفر کرده و به تبلیغ این مکتب پرداختند که در این دوره کتابهایی همچون تبصره الادله ابو معین نسفی و عقاید النسفیه و مدارک به رشته تحریر در آمد. دوره ی بعدی که نقطه ی اوج مکتب ماتریدی نیز محسوب شده و حدود 600 سال ادامه پیدا کرد، دوران حکومت عثمانیها و حمایتهای همه جانبه ی آنان از این مکتب است. از آنجا که خلفای عثمانی در فقه پیرو مکتب حنفی بودند لذا تمام مناصب دولتی از جمله قضاوت و مدارس و ... همه را در اختیار گسترش و توسعه ی این مکتب کلامی قرار دادند. در این زمان بعلت امکانات بسیار زیادی که ماتریدیان داشتند این مذهب در سرتاسر جهان رشد و نمو قابل ملاحظه¬ای یافت. در دوره معاصر نیز این اندیشه در بسیاری از مناطق جهان حاکم بوده و خیلی از اهل سنت در اعتقادات خود مطیع این مذهب میباشند و در بسیاری از مدارس اهل سنت این اعتقادات تدریس میشود. همچنین در دو دانشکده شریعت و اصول دین دانشگاه الاظهر مصر نیز، اندیشه مکتب ماتریدی تدریس میشود.


از شاگردان وی میتوان به «حکیم ابوالقاسم اسحاق ابن محمد بن اسماعیل سمرقندی» که مدت مدیدی امر قضاوت را در سمرقند به عهده داشت، اشاره کرد. وی بسال 342 در سمرقند درگذشت و در کنار قبر استاد خویش شیخ به خاک سپرده شد. همچنین شیخ «ابو احمد نصر ابن ابی نصر احمد بن عباس عیاضی» از جمله ی شاگردان شیخ ابو منصور ماتریدی بوده است. از بزرگان مکتب ماتریدی میتوان به افراد و شخصیتهای نامی ذیل اشاره کرد: ابواللیث سمرقندی، ابو معین نسفی، ابو الیسر البزدوی، نجم الدین عمر نسفی، نور الدین صابونی، ابو البرکات نسفی، کمال الدین بیضاوی، ملا علی القاری الهراتی، شاه ولی الله الدهلوی.

مطالب مرتبط:

حمله یک فرد نژادپرست به مسجدی در فرانسه

ب

تاسف سازمان ملل از خشونت علیه روهینگیاها

 

مرزداری با اعمال شاقه !

راز لبخند مونالیزا برملا شد

بنیامین نتانیاهو : اردوغان نمی‌تواند به من درس اخل

کالبد شکافی انتحارگرائی داعش در تهران)بخش دوم )/تح

تلاش حزب تحریک اسلامی ازبکستان جهت سربازگیری برای

داعش به دنبال ترور فرماندهان نظامی بلند پایه روسیه

آمریکا ترکیه را از برنامه تولید جنگنده‌های اف-۳۵ ک

 

نوشتن دیدگاه


آخرین تحلیل ها و مقالات

نظرات کاربران

کانال تلگرام اساس نیوز

تبلیغات