b_300_300_16777215_10_images_differentculturesiniran.jpg

اساس نیوز ،عبدالقیوم شکاری : ایران از جهت ترکیب جمعیتی در زمره کشورهایی قرار گرفته است که سطح و حجم بالای تنوع و تکثر قومی و نژادی را داراست .

این تنوع و تکثر در کنار جلوه نمایی زیبا، از فرهنگ ها و آداب و رسوم مختلف ،گسل های خفته واگرایی را ایجاد کرده است .از نمای بیرونی و ظاهری،جامعه ایرانی یک مجموعه همگرا و دارای علقه های گسست ناپذیر همدلی و انسجام ملی است .اما بررسی واکاوانه رفتارهای اقوام و اقلیت های ساکن کشور در موقعیت ها و رخداد های مختلف نمایانگر این واقعیت است که زمینه های خفته واگرایی در جامعه نگران کننده است .

  مصداق اخیر ادعای فوق، جریانات روزهای گذشته خوزستان و اعتراض هموطنان عرب در این استان به اشتباه رخ داده در یک برنامه تلویزیونی صدا و سیماست. در اعتراضات اخیر خوستان معترضان اعتقاد داشتند که اشتباه رخ داده در برنامه کلاه قرمزی یک امر سهوی نبوده ، بلکه حاکی از یک نگاه عمیق و تعمدانه تبعیض آمیز نسبت به قوم عرب در استان خوزستان است .

در موارد مشابه دیگری هم مشاهده شده است که رفتارهای اقوام در مناطق مختلف نسبت به برخی از رخدادها، بسیار بالاتر از سطحی است که در شرایط عادی رخ می دهد .این شرایط بیانگر یک واقعیت است .واقعیت این است که ذهنیت اقوام و اقلیت های ساکن کشور نسبت به رویدادهای پیرامون بسیار تحریک پذیر شده است .

  بنظر می رسد ترکیبی از برخی از سیاست گذاریهای اشتباه در دهه های گذشته، به همراه جریان سازی مستمر رسانه ای از خارج از کشور ، ذهنیت اقوام را نسبت به سیاست های کلان کشور در قبال آنها مخدوش کرده است .در این شرایط عکس العمل ها نسبت به رخدادهای پیرامونی ،حتی در شرایطی که از درجه اهمیت پایینی برخوردار باشد، حالت احساسی پیدا می کند .

ترمیم و تسکین درد ها

برای ترمیم ذهنیت های مخدوش شده در فضای اقوام و اقلیت های ساکن کشور ، باید مجموعه ای از اقدامات انجام گردد .از میان اقدامات ممکن ،انجام دو کار ضروری تر و حیاتی تر بنظر می رسد .همانگونه که در سطور گذشته اشاره شد، عوامل اصلی ایجاد فضای کنونی، برخی از سیاست گذاریهای اشتباه در کنار فضاسازی مستمر و سنگین رسانه ای برای ذهنیت سازی فعالان قومی است .بنابراین برای عبور از شرایط کنونی باید در کنار سایر برنامه ریزی ها، در این دو محور کارهای اساسی تری انجام گردد.

ترمیم سیاست گذاریهای قومی

   از آغاز قرن بیستم و همزمان با ایجاد دولت به مفهوم مدرن در ایران،ساختار های سیاسی متفاوت حاکم  بر کشور، در تدوین راهبرد کلان مدیریت فضای متکثر داخلی ، دچار سرگشتگی هایی بوده اند .در یک سده گذشته استراتژی دولتها در ایران در رابطه با اقوام از استحاله تا همانند سازی جمعیتی در نوسان بوده است .بنظر می رسد باید در این زمینه طرحی نو در انداخت .بدیهی ترین توجیه ضرورت این طرح نو تحولات ایجاد شده در فضا و شیوه زندگی انسانهاست.

     مهم ترین اصلی که در سیاست گذاری کلان کشور در رابطه با اقوام و اقلیت ها بهتر است مد نظر قرار گیرد، قبول این اصل است که آگاهی عمومی جامعه در شکل عام و فعالان قومی در شکل خاص نسبت به دهه های گذشته دچار تحولات اساسی شده است .این شرایط برخورد عالمانه تر با پدیده ها را به یک نیاز حیاتی تبدیل کرده است .

   نقطه آغاز حرکت برای ترمیم قوانین و راهبردها در قبال اقوام و اقلیت ها این است که بر این اعتقاد باشیم که در نتیجه برخی از کج سلیقگی های صورت گرفته در قبال بخش قابل توجهی از ساکنان این سرزمین در دهه های دور و نزدیک ، این برداشت نهادینه شده است که در کشور نسبت به اقلیت های قومی و مذهبی نگاه تبعیض آمیز و چه بسا توهین آمیز وجود دارد .

باور بنیادین دیگر در ترمیم این شرایط این است که همان گونه که این ذهنیت منفی در طول ده ها سال گذشته ایجاد شده است ،بهبود این فضای ذهنی نیز محتاج گذر زمان و اعتماد سازی تدریجی است .بنابراین نباید با برخی از کارهای سطحی و شعاری انتظار اشته باشیم ،جامعه به درک مثبتی از نیات کلان کشور برسد .

رسانه شمشیری دولبه

   بدون شک رسانه بازیگردان اصلی عصر مدرن است .قدرت رسانه و جریان سازی رسانه ای همه دولت ها و زمامداران را در برابر این پدیده مدرن، دست به سینه کرده است .قدرت رسانه ها در فضاسازیهای مختلف، از زمانی که امکانات بستر و فضای مجازی تقویت و گسترش پیدا کرده است ، وارد دوره ای جدید شده است .

  ویژگی این دوره جدید، سرعت بالای انتقال اطلاعات و حذف دروازه بانی های مرسوم و کلاسیک در خبر رسانی است .در شرایط کنونی هر فردی با دسترسی به اینترنت و در اختیار داشتن گوشی های نسل جدید، یک رسانه به حساب می آید .پیام رسان های طراحی شده در فضای مجازی نیز در این بستر و شرایط، تاثیرگذاری غیر قابل انکاری بر شکل دهی افکار عمومی پیدا کرده اند.

   نقش  و کارکردهای مثبت رسانه ها و بویژه جلوه های جدید آن در قالب پیام رسان های اجتماعی بر هیچ کس پوشیده نیست. در جغرافیای کشور ما، این بازیگران جدید در موارد متعددی باعث اصلاح روندهای اشتباه در عملکرد مسئولان امر شده اند .فضاسازی مثبت اجتماعی شبکه های اجتماعی و فضای مجازی ، در شرایطی که نیاز به همدلی و همراهی ملی وجود دارد ، باعث شده است تا برخی از صاحب نظران ،نت این قبیل پدیده ها را در جامعه، نیاز عصر کنونی قلمداد نمایند .زلزله کرمانشاه،حادثه پلاسکو ،غرق شدن کشتی سانجی و ... از جمله وقایعی است که در ماه های گذشته فضای مجازی توانست به خوبی فضای همدلی ملی را در بخش ها و مناطق مختلف پیرامون آنها ایجاد نماید .

  در کنار این کارکرد مثبت، ساده لوحانه است که از جریان سازیهای هدایت شده رسانه ای در زمینه فضای عمومی کشور غفلت گردد .اصل بدیهی این است که همانگونه که ما در داخل کشور با درک نقش مهم رسانه ها و فضای مجازی در هدایت افکار عمومی، تلاش می کنیم، در این حوزه حضوری موثر داشته باشیم ،دولت ها و محافلی که به دلایل مختلف خواهان تضعیف وحدت ملی ما هستند نیز در این زمینه به شکل موثر و حساب شده فعالیت می کنند.

بدون شک اقوام واقلیت های ساکن کشور،یکی از زمینه های مساعد برای جریان سازیهای رسانه ای هستند.دراین چارچوب،بزرگ نمایی رخداد های کوچک و تحریف وقایع و رخدادها به مسیرهای مد نظر برخی از دولت های بیگانه ،از جمله تلاش های رسانه ای است که در چند دهه گذشته به کرات در زمینه اقوام و اقلیت ها انجام شده است .

 بر اساس این واقعیات،هوشیاری مسئولان و متولیان جامعه از یک طرف و فعالان قومی و مذهبی از طرف دیگر یک ضرورت حیاتی است .مسئولان باید به درکی ظریف تر از شرایط جامعه و حساسیت های قومی برسند .این درک ظریف آنها را به سمت فهم ریشه های افزایش حساسیت های قومی برده ،خطوط قرمز پررنگ شده اقوام را قابل درک تر خواهد کرد .

اهل سنت ایران و مطالبات مذهبی

     اهل سنت ساکن ایران با ترکیب قومیتی متفاوت،درکنار مطالبات منطقه ای و قومی در زمینه مذهبی دارای برخی از مطالبات خاص خود هستند .این مطالبات در قالبی فراخ تر از بسترهای قومی، در جغرافیای کلی ایران مطرح می گردد . وجه مشترک مطالبات اهل سنت ساکن ایران و اقوام ایرانی رعایت عدالت و دوری از تبعیض در استفاده از ظرفیت های انسانی این بخش از جامعه است .

   این مطالبه با نهادینه شدن این برداشت مطرح شده است که در دهه های گذشته در زمینه استفاده متناسب از توان فکری و انسانی نیروهای قومی و اهل سنت ساکن کشور ، اقدامات مناسبی صورت نگرفته است . نهادینه شدن این ایده ،در مواقعی در نتیجه کج سلیقگی ها و نگاه خوف آمیز به استفاده از نیروهای اقوام و اقلیت ها در مناطق مختلف و در برخی از مواقع ماحصل همان جنگ رسانه ای رخ داده است .

  راهکار بهبود ذهنیت های منفی شکل گرفته از یک طرف اصلاح نگاه های رسمی و غیر رسمی به مدیریت قومی و مذهبی در جامعه ایرانی و از طرف دیگر هوشیاری فعالان قومی و اهل سنت نسبت به تلاش های جریانات رسانه ای برای به راه انداختن فتنه قومی و مذهبی در جامعه ایرانی است .

مطالب مرتبط:

محمدعلی کلی بوکسور مسلمان جهان درگذشت

شبه نظامیان القاعده دولت میانمار را تهدید کردند

آمریکا به اتباع خود در مورد سفر به عربستان هشدار د

امام جمعه اشنویه : مبنای گفتگو در دنیای امروز “احت

تجربه موفق یک حرکت وحدت بخش در هندوستان

کارشناس آمریکایی: حق با رهبر ایران است تمدید تحریم

بیانیه 20 کشور صنعتی درباره مبارزه با تروریسم

قتل دختر مسلمان پس از ترک مسجدی در ویرجینیا

درآمد واقعی ملکه بریتانیا چقدر است؟

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

آخرین تحلیل ها و مقالات

کانال تلگرام اساس نیوز