b_300_300_16777215_10_images_maxresdefault.jpg

اساس نیوز: علما و مذاهب اهل سنت به حرمت قیام علیه حاکم فتوا داده اند، حتی اگر وی ظالم یا فاسق باشد. ابن ابی العز حنفی شارح عقیده طحاویه است. او درباره لزوم پیروی از حاکم - اگرچه ظالم هم باشد- می گوید: «قیام علیه حاکم بلاد اسلامی جایز نیست، گرچه ظالم باشد. ما هرگز به چنین قیامی سفارش نمی کنیم و هیچ گاه دست از پیروی از حاکم بر نمی داریم؛ چرا که پیروی از حاکم را فریضه می دانیم و تا زمانی که به معصیت امر نکند، ما نیز راه صلح و تعامل را برمی گزینیم» (1).

 

ابن عبدالبر از علمای بزرگ مالکی قرن چهارم و پنجم، بعد از نقد دیدگاه معتزله در جواز خروج بر حاکم ظالم، جائر یا فاسق معتقد است جماعت اهل سنت و علمای ایشان می گویند حاکم نزد ما باید فاضل، عالم، عادل و اهل احسان و قادر به قیام باشد، آنچنان که شرط امامت نیز چنین است. اما اگر چنین شرایطی برای حاکم میسّر نشد، صبر بر اطاعت از امام جائر بهتر از خروج علیه او است. چرا که خروج علیه او موجب می شود به جای امنیت، ترس، قتل و خونریزی جایگزین شده و دست فتنه گران باز شود. ناامنی ناشی از این خروج، موجب غارت و فساد برای مسلمانان شده و این فتنه به مراتب بزرگ تر از صبر بر جور حاکم جائر است (2).

 

امام نووی، شارح صحیح مسلم، درباره حرمت خروج بر حاکم فاسق و ظالم می گوید: «به اجماع مسلمانان، جنگ و خروج بر حاکمان حرام است، گرچه آنان فاسق و ظالم باشند» (3). همچنین درجایی دیگر می گوید: «علمای اهل سنت اجماع دارند بر اینکه سلطان به واسطه فسق برکنار نمی شود» (4).

 

مزنی نیز، که از یاران امام شافعی است، در لزوم پیروی از حاکم و مجاز نبودن قیام علیه وی می گوید: «پیروی از فرمان حاکمان در اموری که موجب رضایت خدا است، لازم است و اگر حاکم ظلم و تعدی کند، قیام علیه او جایزنیست» (5).

 

امام ابوالحسن اشعری، موسس مذهب اشعری که اکثر شافعیان و مالکیان جهان اسلام در مسائل کلامی پیرو او هستند، در پرهیز از قیام علیه حاکم و لزوم تبعیت از او می گوید: «چهل و پنجمین اجماع که علما بر آن اتفاق دارند، اطاعت از حاکم است. پیروی از حاکم، اگر چه با زور به این منصب رسیده باشد، لازم است؛ اگر معصیت کار هم باشد، خروج مسلحانه بر او لازم نیست؛ بلکه جنگ در رکاب او علیه دشمن واجب است» (6).

 

امام احمد ابن حنبل، از فقهای مذاهب چهارگانه اهل سنت در حرمت قیام مسلحانه علیه حاکم، گرچه معصیت کار باشد، چنین می گوید: «اجماع تابعین وعلما، فقها و بزرگان سلف بر این است که سنت پیامبر این طور بوده که زیر پرچم حاکم، اقدام به قیام مسلحانه نکنند و صبر در پیش گیرند، خواه حاکم، عادل باشد یا ظالم. اگر حاکم معصیت کند، قیام علیه او روا نیست. همچنین جایز نیست تکفیر کسی که اهل توحید است، اگر چه معصیت کبیره کند» (7).

 

ابن بطه نیز که از بزرگان حنابله محسوب می شود، به لزوم همراهی با حاکمان پرداخته و می گوید: «به تحقیق، اتفاق همه علما، از عصر رسول اسلام تا کنون این است که مردم در اموری همچون اقامه نماز جمعه و نماز عید قربان و فطر و برگزاری اعمال منا و عرفات، همچنین همراهی در جنگ باید در کنار حاکمان خود باشند و از آنان پیروی کنند، هر چند حاکم، عبد حبشی باشد» (8).

 

ابن رجب حنبلی نیز درباره لزوم نصیحت و خیرخواهی مردم برای حکام مسلمانان می گوید: «مردم باید صلاح، رشد و عدالت حکام را بخواهند. اجماع امت حول حاکم را پسندیده و جدایی امت از حکام را نپسندند و از کسی که قائل به خروج بر حاکم است، متنفر باشند» (9).

 

با نقل اقوال ائمه و بزرگان مذاهب اربعه ثابت شد که دیدگاه تکفیری ها در وجوب خروج بر حاکم به دلیل فسق او مخالف دیدگاه مذاهب اهل سنت است (10). ابن تیمیه ضمن تایید دیدگاه علمای اهل سنت در حرمت خروج برحاکم، این دیدگاه را بر اساس روایات صحیح می داند. او می گوید: «دیدگاه علمای اهل سنت این است که جنگ و کشتار علیه حاکم جایز نیست؛ چون به فتنه ای بزرگ تر منجر می شود و این دیدگاه برگرفته از احادیث صحیحی است که از پیامبر (ص) رسیده است» (11).

 

تهیه وتنظیم: عبا آخوند محمدنژاد

(برگرفته از کتاب نقد مبانی سلفیه جهادی)

 

یادداشت ها:

1- ابن ابی العز حنفی، شرح الطحاویه، ج2، ص540.

2- ابن عبدالبر، یوسف، الاستذکار، ج5، ص16.

3- شرح صحیح مسلم بن الحجاج، ج12، ص229.

4- واجمع اهل سنه انه لایعتزل السلطان بالفسق.همان

5- مزنی، اسماعیل، شرح السنه معتقد اسماعیل بن یحیی المزنی، ص84.

6- اشعری، ابوالحسن، رساله الی اهل اثغر بباب الابواب، ص168.

7- آلوسی، نعمان، جلاء العینین فی محاکمه الاحمدین، ص226.

8- ابن بطه العکبری، عبیدالله بن محمد، الابه الصغری، ص279.

9- ابن رجب، عبدالرحمن بن احمد، جامع العلوم والحکم، ج1، ص222.

10- قاسم میرزایی، نقد مبانی سلفیه جهادی، ص28.

11- منهاج السنه النبویه، ج4، ص529.

مطالب مرتبط:

آماده سازی گردان ویژه برای قتل رهبر کره شمالی

ممنوعیت پوشیدن برقع و نقاب در اتریش

حکم بازداشت نتانياهو و چند افسر ارتش اسرائیل توسط

مولانا عبدالحمید:تعیین بیت‌المقدس به‌عنوان پایتخت

مدیر موسسه اساس: افزایش اعتماد متقابل راهکار تقویت

 

مولوی موحدی: دنیای اسلام در بدترین شرایط تفرقه و چ

داگلاس مک‌گرگور : ناوهای آمریکایی باید از منطقه خل

 

شفقت محمود: مدیران مدارس دینی بایدمدارک خودرابرای

میانمار به جنایت علیه بشریت متهم شد

ا

نوشتن دیدگاه


آخرین تحلیل ها و مقالات

نظرات کاربران

کانال تلگرام اساس نیوز

تبلیغات