b_0_0_0_10_images_photo_20170928_125734.jpg

اساس نیوز: دکتر موسی جرجانی گفت: كتاب «امام حسين» كه به زبان تركمني و به نظم و نثر نوشته شده، يكي از كتابهاي قديمي رايج در بين تركمن هاست.

وی با بیان اینکه، اهل بيت در كتاب امام حسين (ع) از جایگاه خاصی برخوردار می باشد، افزود: در اين كتاب واقعه كربلا و شهادت امام حسين و فرزندان و يارانش به‌خوبي بيان شده است.

این نویسنده ترکمن اظهار کرد: در زمان‌هاي گذشته اين كتاب بصورت دست نويس در بين مردم وجود داشته و در بعضي از روستاها روحانيون و ملاهاي روستاها كه اين دستنويس‌ها را در اختيار خود داشته‌اند، در شبهاي ماه مبارك رمضان و شب های محرم آن را براي افراد خانواده و علاقمندان، خصوصاً جوانان مي‌خواندند.

دکتر موسی جرجانی اظهار کرد: بعد‌ها كتاب دست نويس امام حسين، با تلاش حاج مراد دردي قاضي، محقق و پژوهشگر پیشکسوت و توسط انتشاراتي قابوس گنبد در سال 1342 چاپ و در اختيار علاقمندان قرارگرفت.

وی افزود: در صفحه اول اين كتاب آمده است كه داستان واقعه كربلا در سال 1240 هجري از كتاب قصص الانبياء نقل و قول شده و بعد از آن راويان محلي به روايت آن واقعه پرداخته‌اند و بدين ترتيب نقل واقعه كربلا در بين تركمن‌هاي اهل سنت آن دوران، رواج پيدا مي‌كند.

  پیرغلام حسینی اهل سنت گلستانی در ادامه گفت: نقل اين واقعه در سده‌هاي پيش از آن در خيوه و بخارا و بطوركلي درحوزه هاي علميه اهل سنت آسياي مركزي نیز رواج داشته است و در حال حاضر اغلب كتاب هاي ديني و احكام رايج و مرسوم در حوزه هاي تركمن صحرا، از حوزه‌هاي علميه خيوه و بخارا سرچشمه مي‌گيرند و يا منشاء‌ چاپ اين كتابها خيوه و بخارا مي‌باشد.

دکتر موسی جرجانی افزود: كتاب امام حسين و واقعه كربلا، همانند بسياري از كتابهاي فولكلوريك تركمن‌، به نظم و نثر و با زبان تركمني و بطور ساده و بسيار شيرين و جذاب نوشته شده است.

  وی اظهار کرد: از 50 سال پیش این کتاب در شب های محرم و رمضان روایت گری می شده است و در واقع افراد عادي و عامي شبها در منزل افراد روايت گر جمع شده و به روايت كربلا گوش مي‌دادند كه شايد شنيدن اين خبر براي برادران اهل تشيع جالب باشد.

   این نویسنده ترکمن در ادامه گفت: در واقع در سال هاي گذشته، آيين روايت خواني واقعه كربلا برگزار مي‌شده است كه متاسفانه اين آئين در حال حاضر از بين رفته است و یا خیلی کم رنگ شده است.

 

     دکتر موسی جرجانی گفت: من يادم مي‌آيد كه چهل سال پيش كه كودك 10-12 ساله بودم، در ماه رمضان و به وقت سحري، پدرم كه روحاني محل و مؤذن مسجد بود، با گريه و زاري و با سوز دل كتاب امام حسين را برايمان مي‌خواند و من باتفاق خواهرم و برادرانم، با علاقه به واقعه كربلا گوش مي‌داديم و من هنوز صداي گريه پدرم را در آن شبهاي ماه رمضان، به‌گوش دارم و آن لحظه هنوز در برابر چشمانم قرار دارند و من آن شب‌هاي معنوي را هرگز از ياد نخواهم برد.

وی اظهار کرد: در صفحه دوم اين كتاب آمده است: امام حسين، روزي امام حسن را در شرف مرگ مي‌بيند. آن گاه رو به امام حسن مي‌كند و مي‌گويد: اي برادر، اگر به  آن دنيا رفتي، سلام مرا به پدربزرگم، محمد مصطفي و پدرم علي و مادرم فاطمه زهرا برسان.

او خواسته هايش را با غزل اينطور بيان مي‌كند:

1-  ايندي گيدار بولدينگ فاني دنيادان

جدّيم مصطفي‌غه سلام ديگاي سيز

رسول بيلان دنگ ياشاشيب ياشيني

بي‌بي عايشه‌غه سلام ديگاي سيز

2-  گيجه گوندوز حق يولندا جان ادان

منينگ اوچون قرابغرين قان ادان

بيمار اولسام ديده لارين خون ادان

فاطمه زهرا غه سلام ديگاي سيز

3-  گچيب من دنيا نينگ ماه و ساليندان

داد ادرمن خوارج‌لار اليندان

قرينداشيم بو حسين‌نگ تيليندان

كل انبياغه سلام ديگاي سيز

ترجمه

1- حال كه تقدير شد به دنياي فاني بروي

به جدّم مصطفي سلام برسان

به آنكه عمرش را در كنار رسول اله گذراند

به بي بي عايشه سلام برسان

ترجمه

2- به آنكه شب و روز جانش را در راه حق گذراند

براي پرورش من خون دل خورد

به وقت بيماري ديدگانش خونبار شد

به فاطمه زهرا سلام برسان

ترجمه

 3- من ديگر از ماه و سال دنيا گذشته‌ام

از دست خوارج به فغان آمده‌ام

اي برادر از زبان اين حسين

به كل انبياء سلام برسان

دکتر موسی جرجانی افزود: در صفحه 22 اين كتاب به رفتن علي اكبر به ميدان نبرد و رخصت طلبيدن وي از امام حسين اشاره شده است.

در اينجا رخصت طلبيدن علي اكبر و جواب آن از امام حسين، به شعر چنين آمده است:

علي اكبر:

- رخصت برگيل جانيم آتا سن مانگا

- چالشور من آله ميدان ايچنده

- ياري ليق ايستاب قادير اله دان

- قاقيلشار من آله ميدان ايچنده

ترجمه :

- اي پدر جان بمن رخصت بده

- تا در ميدان طوفان بپا كنم

- با ياري از خواوند قادر

- مبارزه مي كنم من در اين ميدان

امام حسين :

- علي اكبر دولي گونگليم قواتي

- سن اوتور غيل من بارار من سوايشه

- باشمينگ تاجي سن جانيم راحتي

- سن اوتور غيل من بارار من سواشه

ترجمه :

- اي علي اكبر كه قوت تمام وجودم هستي

- تو بمان من مي‌روم به ميدان نبرد

- تو تاج سرم هستي و راحتي جانم

- تو بمان من مي‌روم به ميدان نبرد

علي اكبر :

- آتا مانگا بيله سوزلار ديماگيل

- سينام ايچره هجران داغين قويماگيل

- ايش بتورمار ديب اوغلان سايما گيل

- قاقليشارمن آله ميدان ايچنده

ترجمه :

- اي پدر برايم چنين حرفي نزن

- در سينه‌ام آتش هجران مگذار

- فكر نكن كه كودكم كاري از من ساخته نيست

- مبارزه مي‌كنم من در ميدان نبرد

امام حسين :

- آلار كوبدور يالغوز اوزينگ باسيلور

- يزيدنگ اونگونده باشينگ آسيلور

- سن اولسنگ رسول نگ نسلي كسيلور

- سن اوتورغيل من بارور من سواشه

ترجمه :

- آنها عده شان زياد است و ترا مغلوب مي‌كنند

- در برابر يزيد سرت را آويزان مي‌كنند

- گر تو بميري نسل رسول الله قطع مي‌شود

- تو بمان من مي‌روم به ميدان نبرد

این محقق و نویسنده ترکمن در ادامه اظهار کرد: در ادامه اين روايت در صفحه 42 كتاب شرح رفتن امام حسين به ميدان نبرد نقل مي‌شود: (ترجمه فارسي)

القصه امام حسين در حاليكه در يكدست نيزه و در دست ديگر شمشير داشت، با توكل برخداي يكتا به سوي ميدان نبرد روانه مي‌شود كه شرح رفتن آن حضرت با شعر چنين بيان مي‌شود:

خالق الاشياء قادر الهيم

شوگون بر مروت ايرار گونينگ دور

يخشي يمان گونده سن هم پناهيم

شوگون برمروت ايدار گونينگ دور

دوغان قرينداشيم دان جدا بولميشام

خوارجلار قولونده گدا بولميشام

يوزيم توتوب سنگا نالا قيلميشام

شوگون بر مروت ايدار گونينگ دور

صونه ايرديم گويا گولدان آيريلديم

بلبل ايرديم تازه گلدان آيريلديم

سلطان ايرديم اولوس ايلدان آيريلديم

شوگون برمروت ايدار گونينگ دور

سلطان گونين سن شاه عدالت

آلاريم باشه قوبدي قيامت

اوزينگ لطف نگ بيله ايلاب عنايت

شوگون برمروت ايدار گونينگ دور

ترجمه :

 اي خداي قادر كه خالق اشياء اي

 امروز به يك مروت تو نياز است

 اي كه در روزهاي خوبي و بدي پناهگاهم هستي

 امروز به يك مروت تو نياز است

 كنون از برادران و خويشان جدا افتاده ام

 بدست خوارج گرفتار شده ام

 روي به تو كرده التماس دعا دارم

 امروز به يك مروت تو نياز است

 مرغابي بودم كه گويا از بركه جدا افتاده‌ام

 بلبلي بودم كه از گلهاي تازه جدا افتاده‌ام

 امروز به يك مروت تو محتاجم

 تو سلطاني ، شاه عدالتي

 قبول دارم كه امروز قيامت بپاشده

 تو با لطف خود عنايتي در حق ما كن

امروز به يك مروت تو نياز است

بعد از بيان اين اشعار امام حسين با اسب محبوب خود وارد ميدان نبرد مي‌شود.

با مشاهده او سه هزار پهلوان دشمن وارد ميدان مي‌شوند. گرد و خاك اسبان آنان زمين و هوا را تاريك مي‌كند و آنان يكديگر را هلاك مي‌كنند و بدين ترتيب در صحراي كربلا خون بپا مي‌شود. 

پژوهشگر فرهنگ و ادب ترکمن افزود: در سالهاي گذشته آئين روايتگري واقعه كربلا در بين برادران اهل سنت تركمن وجود داشته است و در اين رابطه افرادي بودند كه در شب نشيني ها از كتاب امام حسين، واقعه كربلا را با عشق و علاقه خاصي براي مردم روايت مي كردند.

وی در پایان سخنان خود، از مرحوم آق اويلي آقا پقه از روستای پیرواش و مرحوم استاد حسين هيوه‌چي، معروف به حسين بخشي، را از روایت گران واقع کربلا در بین ترکمن ها در طول 50 سال گذشته، نام برد.

خبرنگار : عظیم

    

مطالب مرتبط:

کویت برگزاری هر نوع مراسم دینی در خارج از محدوده ح

واکنش آمریکا به خروج مصر از ناتوی عربی

انزوای آمریکا در نشست وزیران دارایی گروه 7 / عکس

روزنامه لاوان گواردیا :عربستان در آستانه جنگ و فرو

انتخابات مجلس یازدهم در روز دوم اسفند

اعتراض مسلمانان بلژیک به قانون جدید ذبح درآستانه ع

تلاش افریقای جنوبی برای جذب گردشگران مسلمان

تصرف قسمتی از خاک کشور فیلیپین به دست داعش

آغاز حمله سایبری بزرگتر و مخفیانه دیگر در سراسر جه

نوشتن دیدگاه


آخرین تحلیل ها و مقالات

نظرات کاربران

کانال تلگرام اساس نیوز