b_300_300_16777215_10_images_b_0_0_0_10_images_arabnato.jpg

اساس نیوز :همزمان با برگزاری نشست هماهنگی مسئولان نظامی برخی از کشورهای عربی و آمریکا در ریاض در روز دوشنبه،خبرگزاری رویترز اعلام کرد مصر به عنوان یکی از مهم ترین اعضای این ائتلاف احتمالی از عضویت در آن کناره گیری کرده است .

اتحادیه کشورهای عربی حوزه خلیج فارس با برخی از کشورهای عربی واقع در شمال آفریقا تحت عنوان ائتلاف راهبردی خاورمیانه در حال پیگیری بوده و هدف اولیه اعلام شده برای آن مقابله با نفوذ ایران در منطقه عنوان شده است . نام اولیه‌ای که برای ائتلاف عربی جدید برگزیده شده "مسا" است که مخفف عبارت عربی "ائتلاف راهبردی خاورمیانه" است.Middle East Strategic Alliance

سابق بر این سودان و اردن هم اعلام کرده بودند که تمایلی به همراهی با این برنامه ندارند .بر این اساس تنها کشورهای باقی مانده در این برنامه همان اعضای شورای همکاری خلیج فارس به علاوه ایالات متحده آمریکا هستند.

  به گزارش شبکه یورو نیوز یک منبع عرب مورد استناد رویترز که مانند منابع آگاه دیگر نخواست نامش فاش شود در مورد دلیل انصراف مصر از همراهی با ناتوی عربی گفته است: «مصر کنار کشید چون در جدی بودن این طرح شک داشت و می‌خواست باز هم ببیند آیا این طرح به طور رسمی شکل می‌گیرد یا نه. از سوی دیگر مصری‌ها بیم آن دارند که چنین طرحی تنها به بالا گرفتن تنش با ایران بینجامد.»

با کناره گیری رسمی مصر از این برنامه و با عنایت به اختلافات موجود در بین اعضای شورای همکاری خلیج فارس، باید خاطر نشان کرد که این طرح از همین بدو کار با شکست مواجه شده است.

در رابطه با این طرح و نحوه طرح و اجرای آن دو مساله جالب وجود دارد :

  مساله اول این است که طراحی و پیگیری های لازم برای اجرای این طرح  نه در پایتخت های کشورهای عربی، بلکه در کاخ سفید صورت می گیرد و آمریکا مهم ترین حامی اجرای آن در مقطع کنونی است .

  مساله دوم جالب توجه در رابطه با این طرح این است که نخستین بار در سال گذشته میلادی این ایده بعد از دیدار دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا و بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم صهیونیستی در کاخ سفید مطرح شد .اسرائیل اعلام کرده است که این ایده خوب بوده و از آن حمایت می کند .

  رژیم اسرائیل در حالی  از این طرح حمایت می کند که در طول حیات نکبت بار آن در منطقه مهم ترین نگرانی این رژیم ایجاد تشکل های نظامی در بین کشورهای مسلمان بوده است .بر اساس همین نگرانی هم همواره در مسیر ایجاد تشکل های مشابه نظامی سنگ اندازی کرده است .اما چرا این رژیم در قبال ایده تشکیل ناتوی عربی با موضعی متفاوت برخورد کرده است ؟

  پاسخ مشخص است .علت این تغییر موضع، در فلسفه طرح این ایده نهفته است .فلسفه طراحان این ایده ،مقابله با نفوذ منطقه ای ایران است .نفوذ منطقه ای جمهوری اسلامی ایران امروز به نگرانی مشترک عربستان ،آمریکا و اسرائیل تبدیل شده است .بر اساس همین نگرانی مشترک، رایزنی های پنهان و آشکاری برای مقابله با این فرایند در حال انجام است .ایده ناتوی عربی محصول این رایزنی هاست .

     البته به این ایده از یک زاویه دیگر هم باید نگاه کرد .دونالد ترامپ علی رغم اقدامات و اظهارات خاص در همان روزهای اول شروع به کار اعلام کرد که ایالات متحده آمریکا هر ساله چندین تریلیون دلار برای حفظ امنیت متحدان خود در مناطق مختلف هزینه می کند .این هزینه ضربه قابل توجهی را به اقتصاد این کشور وارد کرده است .بر اساس این شرایط ترامپ اعلام کرد که هزینه تامین امنیت متحدان این کشور، باید از طرف خود آنها تامین گردد.

  در راستای همین برنامه ریزی، ایده ناتوی عربی مطرح شده است .آمریکا تلاش می کند هزینه مقابله با ایران و محدود کردن تلاش های جمهوری اسلامی در سطح منطقه را بر عهده خود کشورهای عربی و در راس آن عربستان بیاندازد.ایده تشکیل ناتوی عربی با همین هدف گذاری مطرح شده و آمریکا تعهد کرده است، با فروش تسلیحات مدرن و حمایت های سیاسی از آن جانبداری کند.

  همزمان با به قدرت رسیدن دونالد ترامپ ،عربستان و اسرائیل با خوشحالی از این تحول تلاش کردند تا آمریکا را به مقابله بیشتر با ایران فرا بخوانند.بر اساس همین شرایط ،برجسته کردن اقدامات ایران در منطقه در دستور کار مقامات سعودی و صهیونیستی قرار گرفت .تیم ترامپ هم با این فرایند همراهی کرده و اظهار نظر متعدد مقامات امریکایی در رابطه با ایران نشان دهنده یک برنامه ریزی مشترک برای تکمیل فرایند ایران هراسی است.

خروج ترامپ از توافق برجام و بازگرداندن تحریم های یکجانبه آمریکا بر علیه ایران و در نهایت قرار دادان نام سپاه پاسداران در لیست سازمانهای ترورریستی در روزهای گذشته ،در همین مسیر انجام شده است .تبلیغات رسانه ای گستره در رابطه با توانایی های موشکی ایران و نفوذ منطقه ای آن در مسائل مختلف افکار عمومی کشورهای عربی را برای همراهی با طرح های مشابه ناتوی عربی آماده کرده است .

در یک نگاه کلی دو مساله مهم در رابطه با ایده ناتوی عربی قابل توجه است :

  • مساله اول این است که بر خلاف ظواهر موجود، در دنیای عرب و کشورهای مهم عربی اختلاف نظرات قابل توجهی در رابطه با مسائل مختلف وجود دارد . بر خلاف عربستان، برخی از کشورهای عربی مثل الجزایر، لبنان ،عراق و مصر، ایران را مهم ترین تهدید امنیتی برای خود تلقی نمی کنند و اعتقاد دارند تهدیدات مشترک دیگری امنیت و ثبات آنها را با مشکلاتی مواجه کرده است .بر همین اساس این کشورها همراهی لازم را در جهت تشکیل ساختار نظامی عربی فراگیر نخواهند داشت .

     نمونه اختلاف نظر عمیق کشورهای عربی را می توان در موضع گیری متفاوت مصر و عربستان در رابطه با مسائل سوریه مشاهده کرد.در این زمینه در حالی که عربستان بر ساقط کردن بشار اسد از قدرت تاکید دارد، دولت مصر با حمایت از بشار اسد اعتقاد دارد در شرایط کنونی مهم ترین مشکل داعش است نه بشار اسد. بر اساس همین اعتقاد نیز مصر به حمایت نظامی از ارتش سوریه پرداخته است .

  • مساله دوم در رابطه با این ایده این است که بنظر می رسد مهم ترین هدف آن کم رنگ کردن مساله فلسطین و جنایات اسرائیل بر علیه ملت مظلوم فلسطین است . برجسته سازی مساله ایران و ترسیم چهره ای ترسناک از جمهوری اسلامی ایران در سطح منطقه باعث می شود که افکار عمومی دنیای اسلام به مساله فلسطین و جنایت های اسرائیل در سرزمین های اشغالی توجه کمتری داشته باشند .

    در سالهای گذشته داعش بازیگر اصلی این سناریو بود .غالب تحلیل گران مسلمان بر این اعتقادند که علت اصلی ایجاد داعش، کم رنگ کردن مساله فلسطین و به حاشیه بردن آن بوده است .این سیاست با موفقیت در سالهای گذشته اجرا شد و داعش به صدر اخبار رسانه های منطقه ای و فرا منطقه ای رفت .رژیم صهیونیستی هم از این فضا برای گسترش دامنه شهرک سازیهای خود بیشترین استفاده را کرد .

     حفظ امنیت اسرائیل مهم ترین دغدغه سیاست خارجی ایالات متحده آمریکاست .بر این اساس همه طراحی های انجام شده در دولت های مختلف امریکا در رابطه با منطقه خاورمیانه با هدف تضمین امنیت این موجودیت نامشروع انجام شده است .فضاسازیهای ایجاد شده در رابطه با ایران هم با محوریت حفظ امنیت اسرائیل صورت گرفته است و متاسفانه برخی از کشورهای مسلمان با غفلت از عقبه این گونه اقدامات به پیاده نظام این بازی تبدیل شده اند .

*عبدالقیوم شکاری؛مدرس دانشگاه و کارشناس مسایل رسانه ای

مطالب مرتبط:

من ۱۰ گردان نیروی ضربت ویژه برای نابودی داعش می خو

تصویب قانون ضد انسانی از سوی صهیونیست ها

ترامپ:عربستان و سایر کشورهای ثروتمند باید هزینه حض

رئیس پارلمان جدید مصر انتخاب شد

وقایع روهینگیا: پیامدهای ژئو اقتصادی و ژئوپلتیکی

محل تدفین محمد مرسی نخستین رئیس جمهور منتخب مصر

کافری هم رسم و رسومی دارد

ا

مشمولین شفاعت و محرومان آن

افتتاح خانه ویژه زنان مسلمان بی‌سرپرست در «بوستون»

نوشتن دیدگاه


آخرین تحلیل ها و مقالات

نظرات کاربران

کانال تلگرام اساس نیوز

تبلیغات