b_300_300_16777215_10_images_b_300_300_16777215_10_images_article_18594_317.jpg

اساس نیوز،عبدالقیوم شکاری* : منازعه و تقابل اسلام با محیط اطراف در ابعاد ایدئولوژیک ،اقتصادی و نظامی تاریخی به گستره حیات دین ما دارد .

از همان روز های نخستین بعثت رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم، علاوه بر کفار بت پرست مکه، پیروان برخی از ادیان آسمانی مثل مسحیت و یهود نیز با رویکردی غضب آلود، تلاش کردند رشد و گسترش اسلام را در شبه جزیره عربستان محدود نمایند .

  اسلام در سده های نخستین حیات خود با تکیه بر ایمان قوی و انسجام مسلمانان توانست به سرعت بر مناطق مختلف مسلط شده آموزه های انسان ساز خود را برای هدایت بشریت گسترش دهد .اما به مرور و همزمان با دور شدن  از دوره پیامبر اکرم صلی لله علیه و آله وسلم، جامعه اسلامی از جهت رفتار و شیوه زندگی نیز به دنیا گرایی پر تجمل گرایش پیدا کرده و راه اصیل مسلمان بودن و مسلمان ماندن را فراموش کرد .از این زمان برخی از دلسوزان مسلمان تلاش کردند نسخه هایی برای عبور و غلبه بر شرایط نامناسب حاکم بر دنیای اسلام بپیچیند .

  در روزهای گذشته  مطلب کوتاهی تحت عنوان "توهم صلح بدون پشتوانه" از یکی از فعالان اهل سنت بنام مسعود توحیدی در فضای مجازی منتشر شد .نویسنده در این مطلب بدرستی تاکید می کند که دینی که شعارش نفی هر گونه حق حاکمیت و تشریع برای غیر الله است و هر گونه حکمی را مستند بر این اصل مشروع می داند ،بدون شک خود را وارد کارزاری کرده است که مملو از قدرت های بزرگی است که وجود خویش را در خطر می بینند.بر این اساس هر چه در توان دارند برای مقابله با بینش اسلامی صرف خواهند کرد و توهم صلح و آرامش در این میدان کارزار تنها یک محال و توهم خوش بینانه است.

  به عبارت ساده تر این فعال اهل سنت در جملات فوق بر این مساله تاکید دارد که اسلام همواره با دیدگاه های دنیاگرایانه غیر دینی در کارزار دائم خواهد بود .این بیان به نوعی درست است و رد کننده عقایدروشنفکرنماهایی است که تصور می کنند غرب و تمدن غربی در باطن خود نیز به باورهای ما احترام گذاشته و می توان بدون ترس از اقدامات آنها با تعامل دو طرفه بی حد و حصر با محیط پیرامون زندگی کرد .

نویسنده در ادامه مطلب خود به بخشی از آیه 217 سوره بقره استناد می کند .در این آیه چنین آمده است :

وَلَا يَزَالُونَ يُقَاتِلُونَكُمْ حَتَّىٰ يَرُدُّوكُمْ عَن دِينِكُمْ إِنِ اسْتَطَاعُوا...

وی با استناد به این بخش از کلام حق تاکید می کند که در دو حالت ممکن است کارزار و منازعه دائمی بین مسلمانان و قدرت های بزرگ از بین برود .حالت نخست این است که مسلمانان از عقیده خود در زمینه حاکمیت الهی منصرف شده و حاکمیت طاغوت را بپذیرند .حالت دوم این است که با افزایش توان و قدرت خود، قدرت های بزرگ را مجبور به پذیرش اقتدار و حاکمیت خود نمایند .

در یک جمع بندی ساده و صحیح، اعتقاد مسعود توحیدی این است صلحی که از سر وهن و ضعف باشد ارزشمند و پایدار نخواهد بود و در شرایطی که به علت قدرت مسلمانان، طرف مقابل دست صلح به سوی آنها دراز کند، در چنین حالتی الله متعال به مسلمانان امر می کند که به چنین صلحی لبیک گویند.

در یک نگاه کلی دغدغه ها ی مطرح شده توسط نویسنده ، صحیح و ناشی از دغدغه هایی است که دلسوزان امت اسلامی برای عبور از شرایط فلاکت بار کنونی جامعه اسلامی دارند .اما با بررسی دقیق تر مباحث طرح شده در این مطلب می توان چند نقد اساسی به آن وارد کرد.

  نویسنده در مطلب خود با استناد به برخی از آیات کلام حق، ادعا می کند که اسلام و دنیای پیرامون آن در کارزار دائمی با یکدیگر هستند و ما باید همواره برای جنگ آمده باشیم .

  در سال های اخیر یکی از رگه های تقویت اسلام هراسی در غرب، برجسته کردن همین گونه مباحث است.دشمنان دین ما در افکار عمومی غرب، اسلام را به عنوان مروج خشونت و جنگ طلبی معرفی کرده و مسلمانان را انسان هایی می نمایانند که همواره به فکر قتل و عام و کشتار غیر مسلمانان هستند .

  بنابراین باید در زمینه سوء استفاده هایی که از این گونه مباحث می گردد هوشیار باشیم .در اسلام و آموزه های دینی ما مهم ترین زمینه جهاد و جنگ دفاع از خود در برابر تهاجم است .بنابراین در یک نگاه کلی می توان گفت که دکترین جهادی اسلام تدافعی است تا تهاجمی !

البته بیان این مساله به منزله تایید دیدگاه افرادی که منکر هر گونه طراحی و دسیسه چینی کفار برای تضعیف اسلام می گردند، نیست .طراحی ها در حال انجام است و تلاش ها برای تضعیف امت اسلامی یک از مهم ترین اولویت های دنیای غرب است .اما این شرایط به منزله این نیست که ما به محیط پیرامون اعلان جنگ دائمی داشته باشیم .

مساله مهم دیگری که در این مطلب به درستی مورد تاکید قرار گرفته است تاثیرات ضعف و استیصال مسلمانان بر مناسبات آنها با دنیای خارج است .در قرآن کریم به صراحت تاکید شده است که ثمره ضعف مسلمانان غلبه کفار بر آنهاست .بنابراین مسلمانان باید خود را تقویت نمایند .الله متعال در آیه 60 سوره انفال می فرماید :

" وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ وَآخَرِينَ مِنْ دُونِهِمْ لَا تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ ۚ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ شَيْءٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنْتُمْ لَا تُظْلَمُونَ "

  " و شما (ای مؤمنان) در مقام مبارزه با آن کافران خود را مهیا کنید و تا آن حد که بتوانید از آذوقه و تسلیحات و آلات جنگی و اسبان سواری زین کرده برای تهدید و تخویف دشمنان خدا و دشمنان خودتان فراهم سازید و نیز برای قوم دیگری که شما بر (دشمنی) آنان مطلع نیستید (مراد منافقانند که ظاهرا مسلم و باطنا کافر محض‌اند) و خدا بر آنها آگاه است. و آنچه در راه خدا صرف می‌کنید خدا تمام و کامل به شما عوض خواهد داد و هرگز به شما ستم نخواهد شد. "

در آیات دیگر قرآن هم مسلمانان به تقویت توان خود تشویق شده اند.اما سوال مهم در این زمینه این است که علت اصلی ضعف و آشفتگی حاکم بر بلاد اسلامی چیست؟

علت اصلی ضعف دنیای اسلام، اختلاف و چند دستگی حاکم بر امت اسلامی است .بخش اعظم گروه های مدعی جهاد با درکی کاملا وارونه از این فریضه الهی، بجای اینکه توان و تمرکز خود را صرف مقابله با دشمنان اصلی اسلام نمایند ،به کشتار برادر دینی خود مشغول هستند .در این شرایط تنها حرف درست این است که دشمن را درست نشناخته ایم :

برای مطالعه بیشتر بخوانید :

نشانه گیری اشتباه در دنیای اسلام

از یک منظر دیگر گروه های جهادی با یک معظل ساختاری در تفکر سیاسی خود مواجه هستند .این گروه ها ، غالب حاکمان مستقر در بلاد اسلامی را قبول نداشته و اعتقاد دارند تنها گزینه رهایی بخش امت اسلامی، احیای مدل حکومت خلافت اسلامی است.

علت اصرار این گروه ها بر استفاده از این گونه القاب، روشن است .خاطره و ذهنیت مثبت جامعه اسلامی نسبت به الگوهای سنتی حکومت داری و در راس آن خلافت، باعث شده است که گروه های نوظهور افراطی تشکیلات خود را تحت لوای آنها به جامعه معرفی نمایند .

اما آیا مدل سیاسی مد نظر گروه های جهادی با شرایط و تحولات روز سازگاری دارد ؟

  امروز از بین بودن این الگوی تثبیت شده و ترکیب واحد های سیاسی مختلف در قالب یک امارت یا خلافت، بیشتر به افسانه می ماند .مهم ترین مانع تحقق این رویا، مخالفت دولت های ملی با صرف نظر کردن از قدرت حاکمیتی شان است .

   علاوه بر این، در شرایطی که سمت و سوی حرکت عمومی در مناطق مختلف جهان به سمت تجزیه طلبی های کوچک تر پیش می رود ، انتظار تحقق الگوی خلافت، به مثابه شنا کردن در خلاف جریان آب است . بر اساس این شرایط بنظر می رسد، طرح احیای الگوی خلافت ، صرفا دستاویز و حربه تبلیغاتی برای جذب جوانان مسلمان به سمت گروه هایی است که اهداف و امیال آنها سنخیتی با منافع کلان امت اسلامی ندارد .

در این زمینه بیشتر بخوانید :

احیای خلافت از رویا تا واقعیت

در نهایت و در یک جمع بندی کلی از تاثیرات فعالیت های گروههای جهادی می توان گفت که بر خلاف ادعاهای مطرح شده ،بنظر می رسد عملکرد این گونه گروه ها در راستای منافع امت اسلامی قرار نداشته و در برخی از موارد مخل امنیت بلاد اسلامی ، به عنوان عنصر لازم برای توسعه و پیشرفت بوده اند.مثال روشن این ادعا شرایط کنونی حاکم بر افغانستان است .

 * عبدالقیوم شکاری :مدرس دانشگاه و کارشناس مسائل جهان اسلام

مطالب مرتبط:

ساخت کلیسا در عربستان

مسجدی که هفتاد پیامبر در آن نماز خوانده اند

تلاش نتانیاهو برای جلوگیری از پخش اذان

ا

لیبی كانون مبارزه با داعش در آفریقا

طی یک هفته خشونت، بیش از ۲۶۰۰ خانه در شمال غرب می

آیا اختلاف اُفق معتبر است ؟

گردشگر چینی با اسب برای دیدن مسابقات جام جهانی می

حضرت عمر رضی الله عنه از نگاه دکتر شریعتی

پیام وداع خلیفه داعش

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

آخرین تحلیل ها و مقالات

کانال تلگرام اساس نیوز