b_300_300_16777215_10_images_tmp779758418171789313.jpg

اساس نیوز، عبدالقیوم شکاری : خلافت اسلامی مفهومی است که در بخش اعظم دنیای اسلامی و بویژه در بین اهل سنت نسبت به آن علقه خاصی وجود دارد .

در بخش اعظم امت اسلامی زمانی که از دوران خلافت اسلامی سخن به میان می آید، چیزی که به ذهن متبادر می گردد، دوران شکوه ،عظمت و پویایی تمدن اسلامی است .این دوره شکوه، زمانی که با شرایط نامناسب کنونی امت اسلامی مورد قیاس قرار می گیرد ، حسرت ها را از آن دوران را بیشتر می کند.

مفهوم خلافت اسلامی با جایگاه خلفای راشدین رضی الله عنهم پیوند عمیقی دارد .زمانی که از این مفهوم استفاده می شود، ناخودآگاه ذهن های ما انسان های بزرگی چون حضرت ابوبکر صدیق ،حضرت عمر فاروق ،حضرت عثمان ذی النورین و حضرت علی مرتضی رضی الله عنهم را به یاد می آورد .بخاطر همین قرابت تاریخی و مفهومی این مقوله مورد عنایت و توجه فعالان سیاسی و دینی اهل سنت قرار داشته است .

در زمینه دلایل رشد و شکوفایی تمدن اسلامی دردوره خلافت اسلامی مباحث زیادی در بین متفکران و صاحب نظران مسلمان مطرح شده است .فصل مشترک دیدگاه های مختلف موجود در این زمینه ، اعتقاد به الگوی حکومتی خلافت، به عنوان پارادایمی است که جامعه اسلامی را با فراز و نشیب های متاثر از تحولات پیرامونی ، به سمت پویایی تمدنی سوق داد .

   توفیق جامعه اسلامی در تمدن سازی پیشرو در دوران حاکمیت الگوی خلافت ،در طول قرون و اعصار گذشته ، باعث مباهات و افتخار همه ما مسلمانان است .این دوران پرشکوه، بهترین پاسخ به مغرضانی است که اعتقاد دارند آموزه های اسلامی نه تنها بستر ساز پیشرفت نیستند، بلکه عقب ماندگی و گرفتار شدن در حاشیه های خشونت بار، مهم ترین دستاورد اسلام برای ما مسلمانان بوده است .ما به استناد به این دوران درخشان با افتخار می توانیم بگوییم که اسلام توانایی ایجاد حرکت و تلاش جریان ساز را در جامعه دارد و مساله مهم در این زمینه دور شدن مسلمانان از مسلمانی شان است .

خلافت، پیشرانه گروه های افراطی

در چند دهه اخیر عنوان خلافت اسلامی و عبارات نزدیکی مثل امارت و دولت اسلامی، بارها از طرف گروه های مختلف برای توجیه حرکت های جهادی شان استفاده شده است .علت اصرار این گروه ها بر استفاده از این گونه القاب، روشن است .خاطره و ذهنیت مثبت جامعه اسلامی نسبت به الگوهای سنتی حکومت داری و در راس آن خلافت، باعث شده است که گروه های نوظهور افراطی تشکیلات خود را تحت لوای آنها به جامعه معرفی نمایند .

   نمود بارز این تلاش در سال های اخیر از طرف گروه خشن داعش صورت گرفت.این گروه و رهبران فکری آن به کرات از عبارت هایی مثل خلافت و دولت اسلامی استفاده کردند .در سال های گذشته ذهنیت ناراضی جامعه اسلامی و بویژه نسل جوان ، از غالب حاکمان وقت اسلامی و استفاده بهینه داعش از تحریک گری رسانه ای ،باعث شد که بیشترین تجمیع نیروی فرامرزی در یک دهه اخیر برای این گروه در عراق و سوریه رخ دهد .

b_400_400_16777215_10_images_655464462.jpg

   داعش رگ خواب جوانان مسلمان را گرفته بود .رگ خواب جوانان ما بازگشت اسلام به دوره عظمت و شکوه تمدنی بود .مدل مد نظر داعش در این زمینه ظاهرا احیای خلافت اسلامی بود.این همه جذبه تبلیغاتی داعش برای جوانان ما ،اغواگرانه بود و باعث شد برخی از افراد با نیتی کاملا خالص و دینی به این گروه خشن و غیر انسانی ملحق گردند .شاید از این جهت بتوان سناریوی الگویی داعش را بزرگترین فریب ایدئولوژیک قرن نامید .

تناقض اصل خلافت با دولت ملت

سوال مهم در رابطه با این الگوی خوش سابقه این است که آیا رویای احیای خلافت اسلامی و بازگشت به دوران پرشکوه آن عملی است ؟ آیا تحولات ایجاد شده در ساختار نظام بین الملل در دو قرن اخیر تناسبی با این رویا پردازی دارد ؟

   بازگشت به دوره شکوه و عظمت تمدنی در جامعه اسلامی آرزوی همه مسلمانان است ،اما بدلایلی بنظر نمی رسد نسخه این احیای تمدنی، بازگشت الگوی حکومتی خلافت باشد .مهم ترین علت این اعتقاد، نهادینه شدن الگوی دولت ملت nationstateدر نظام بین الملل است .

این الگو که در معاهدات صلح وستفالیا(1648 میلادی) برای نخستین بار به عنوان یک الگوی مقبول برای نظام بین الملل به رسمیت شناخته شد ، به مرور در مناطق و قاره های مختلف مورد پذیرش واقع شد و در سال های بعد از جنگ جهانی اول به عنوان الگوی مسلط و غالب مورد پذیرش قدرت های حاکم بر نظام بین الملل قرار گرفت .

   بر اساس پذیرش این الگو ، امپراطوری های سنتی جای خود را به واحد های سیاسی دادند که مبنای هویتی آنها ملیت و نژاد بود.مرزهای جغرافیایی جدید هم بر اساس این ساختار سازی جدید ترسیم شده و مورد توافق جامعه جهانی قرار گرفت .

     امروز از بین بودن این الگوی تثبیت شده و ترکیب واحد های سیاسی مختلف در قالب یک امارت یا خلافت، بیشتر به افسانه می ماند .مهم ترین مانع تحقق این رویا، مخالفت دولت های ملی با صرف نظر کردن از قدرت حاکمیتی شان است .

   علاوه بر این، در شرایطی که سمت و سوی حرکت عمومی در مناطق مختلف جهان به سمت تجزیه طلبی های کوچک تر پیش می رود ، انتظار تحقق الگوی خلافت، به مثابه شنا کردن در خلاف جریان آب است . بر اساس این شرایط بنظر می رسد، طرح احیای الگوی خلافت ، صرفا دستاویز و حربه تبلیغاتی برای جذب جوانان مسلمان به سمت گروه هایی است که اهداف و امیال آنها سنخیتی با منافع کلان امت اسلامی ندارد .

تعمیق همکاری ها و تعاملات امت اسلامی الگوی موفق

امت اسلامی و واحدهای سیاسی ایجاد شده در نتیجه انتظامات جدید نظام بین الملل، برای بازگشت به دوران شکوه و عظمت تمدنی ،تنها یک گزینه پیش رو دارند .این گزینه افزایش تعامل و همکاری کشورهای اسلامی است .

مراد و مقصد ما از عبارت و مفهوم بازگشت به دوران عظمت و شکوه ،تکرار دوره یک دولت واحد اسلامی نیست .هدف ما از این عبارت، ورود در فضایی است که بتوانیم با سربلندی به مسلمان بودن خود افتخار کنیم .

در علم سیاست این اصل بنیادین مورد توافق غالب صاحب نظران است که اهداف و منافع مشترک، در کنار تهدیدات و دشمنان مشترک واگرایی واحد های سیاسی را تشدید می نماید .حال سوال مهم و اساسی این است که آیا کشورهای اسلامی اشتراکات موجود در منافع و تهدیدات موجود را درک نمی کنند؟چه عواملی باعث شده است جامعه اسلامی بجای حرکت در مسیر الفت و همدلی ، وارد عرصه تقویت گسل های اعتقادی و اجتماعی گردد؟

   بنظر نمی رسد که کشورهای اسلامی و در راس آن حاکمان اسلامی ارزش ها و اهداف مشترک متاثر از همگرایی امت اسلامی را درک نکنند.مساله مهم این است که عملکرد سیاسی این کشورها در نتیجه برنامه ها و راهبردهای کلانی است که در خارج از بلاد اسلامی و بصورت ویژه در آمریکا طراحی می گردد .بر اساس این حقیقت تلخ نمی توان از آنها انتظار داشت که ملاحظات و منافع امت اسلامی را مد نظر خود قرار دهند .

 

مطالب مرتبط:

روهینگیاها مسلمانانی که فراموش شده اند

دولت وحدت ملی در لیبی تشکیل شد

تکفیر یک مسلمان توسط مسلمانی دیگر

اختصاص بخشی از مهریه عروس ها به داعش

اذان گفتن روحانی مسلمان در یکی از کلیساهای کاتولیک

 

اعلام رسمی کره شمالی در ساخت بمب هیدروژنی

ممانعت دو دختربچه از ورود به هواپیما در آمریکا به

ادعای عجیب سرکرده جیش الفتح

ا

خواننده زن انگلیسی داعشی شد!

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

آخرین تحلیل ها و مقالات

کانال تلگرام اساس نیوز