b_300_300_16777215_10_images_alalamislami554.jpg

اساس نیوز، عبدالقیوم شکاری : دنیای اسلام از مقطع فروپاشی امپراطوری  عثمانی در جنگ جهانی اول ، وارد دوره ای از بی برنامگی راهبردی شده است .

جامعه اسلامی پس از فروپاشی نظام سیاسی خلافت که توانسته بود برای 1400 سال به عنوان مبنای مشروعیت سیاسی عمل نماید ،دچار سرگشتگی اجتماعی و سیاسی شد .نتیجه اولیه این سرگشتگی ،حرکت حریصانه ملت های مسلمان برای ساختارسازی جدید سیاسی بر اساس مدل دولت _ ملت بود .در مدل سیاسی دولت _ ملت،  هر ملت و هویت نژادی حق دارد برای خود یک دولت تشکیل دهد.

   نهاد دولت ملت در قرن هفدهم در اروپا، پس از جنگ های سی ساله مذهبی به عنوان مدل جدید از نظام سیاسی انتخاب شد. در این دوره اروپای خسته از سی سال جنگ مذهبی به این جمع بندی رسید که با توجه به مشکلات عدیده تداوم حاکمیت کلیسا و ناتوانی های سیاسی و مدنی این مدل برای مدیریت جامعه، بهتر است حق ملت های اروپایی برای داشتن دولت های جداگانه به رسمیت شناخته شود.بنابراین دوره ای از تجزیه و اعلام استقلال هویت های جدید سیاسی در این قاره آغاز شد .

      نکته قابل تامل درباره مدل حرکت کلان ملت های اروپایی این است که اروپایی ها در قرون اخیر علی رغم پذیرش اصل دولت _ ملت و تشکیل دولت های مستقل ، بر اساس ضرورت های زمانه و با در نظر گرفتن منافع عمومی  قاره سبز، بارها اقدام به تشکیل نهادهای فراملی کرده و توان خود را مصروف اهداف کلان نموده اند .نمونه قرن بیستمی این نهاد سازی تشکیل اتحادیه اروپایی و تصمیم سازی فراملی اعضای این اتحادیه در امور کلان و راهبردی است .

    بر خلاف این فرایند، جهان اسلام در سال های بعد از جنگ جهانی اول ، برای حرکت در مسیر نهادسازیهای فراملی با مشکلات عدیده ای مواجه بوده است .بی علاقگی های درونی جامعه اسلامی و چالش سازیها و دشمن سازیهای خارج از دنیای اسلام مهم ترین موانع موجود در این زمینه بوده است .غفلت دولت های مسلمان از طراحی های در حال انجام بر علیه بلاد اسلامی و بازی در مسیر و زمین بازی طراحی شده در محیط پیرامونی ، یاریگر تداوم شرایط نامناسب موجود بوده است .

    مهم ترین مشکل دنیای اسلام در عصر کنونی فقدان نگاه و افق راهبردی بر اساس منافع و اهداف مشترک و مطلوب جامعه اسلامی است .مقصود از نگاه راهبردی، برنامه ریزی کلان و بلند مدت از مسیر و اهداف پیش روست .جامعه اسلامی به علت فقدان این نگاه به شدت در حال فرصت سوزی است .

     ناتوانی در ارائه پارادایم های جدید سیاسی و اجتماعی در جامعه اسلامی باعث شده است که رویه غالب در امت اسلامی، حرکت در مسیر الگوهای انتخاب شده در جامعه غربی باشد . برخی از صاحب نظران مسلمان با غفلت از تفاوت های ساختاری و زیربنایی بینش اسلامی و غربی در حال القاء این برداشت هستند که روشها و اسلوب زندگی سیاسی و اجتماعی غرب،  به خوبی توانسته است نیازهای عصر مدرنیته را پاسخ دهد؛ بنابراین جامعه اسلامی چاره ای جز حرکت در این مسیر آزمون شده ندارد . خودباختگی هویتی از نتایج دلخراش این برداشت است.

 در نقطه مقابل این رویه، برخی از فعالان مسلمان، شمشیر را از رو بسته و به شدت نسبت به هر نوع تعامل با محیط اطراف گلایه دارند .در این زاویه نگاه، تاکید بر این است که فرهنگ منحط غربی عامل عقب ماندگی دنیای اسلام است ،پس باید به هر شکل ممکن آثار این فرهنگ مخرب از جامعه زدوده شود .

    در این پراکندگی و تشتت دیدگاه ها که در برخی از اوقات در دورترین نقطه همسویی نسبت به یکدیگر قرار گرفته اند ،جامعه اسلامی فاقد نگاهی کلان نسبت به آینده است . این شرایط  باعث شده است تا جامعه اسلامی در فضایی از روزمرگی و درجا زدن گرفتار گردد.

    ثمره دیگر این سرگشتگی، قرار گرفتن در مسیر طراحی ها و سناریوهای محیط اطراف است .زمانی که ما فاقد برنامه کلان و راهبردی هستیم، دیگران برای ما طراحی مسیر می کنند.در این طراحی ها نیز تنها عامل مورد توجه ،منافع و اولویت های راهبردی طراحان است .در دو دهه اخیر طراحی های راهبردی دشمنان دین ما در رابطه با جامعه اسلامی بر محور و بنیان تقویت اختلافات و کشمکش های داخلی در بین مسلمانان استوار شده است .

    برای رسیدن به این مقصد کلان نیز تاکتیک هایی مثل دشمن سازی از درون جامعه اسلامی ،چالش سازیهای غیر واقعی و ایجاد و تقویت گروه های افراطی مثل داعش و القاعده در برنامه بوده است .اجرای این برنامه ها در حدی با ظرافت و عمق عملیاتی بوده است که بخش اعظم دنیای اسلام را با شدت گرفتاری کم تا خیلی زیاد مشغول خود کرده است .

جهان اسلام برای خروج از این مرحله چاره ای جز تدوین برنامه راهبردی بر اساس اولویت ها و منافع واقعی خود ندارد. برای تدوین این برنامه نیز ایجاد بنیان های فرهنگی و فکری ذیل ضروری و حیاتی است:

  • اعتقاد به اصل منافع مشترک امت اسلامی.
  • تقویت روحیه تسامح و تساهل در قبال برخی از اختلاف دیدگاه ها و عبور از آنها برای نیل به اهداف مشترک .
  • تقویت باورپذیری جمعی نسبت به سهولت دسترسی به اهداف کلان در سایه ایجاد تشکل های اسلامی .
  • هوشیاری در برابر طراحی های محیط پیرامون در جهت تقویت واگرایی در جامعه اسلامی .
  • افزایش و تعمیق آگاهی های عمومی مردم در رابطه با منافع و مخاطرات مشترک امت اسلامی .

 

مطالب مرتبط:

هشدار روسیه به عربستان، ترکیه و قطر

ائتلاف تحت رهبری عربستان: یکی از کارکنان کشتی ایرا

 

خاطرات یک جوان تاجیک از داعش

ی

وزارت امور خارجه آمریکا : داعش قصد دارد عربستان را

مسلمانان کانادایی خواستار درس مبارزه با نژادپرستی

رقیب برج کج پیزا در کردستان ترکیه

ا

جسد آیلان جدید در سواحل یونان!

دنیله لودوکا، نویسنده و هنرمند آمریکایی: من مجبور

انتقاد شدید مولوی گرگیج از سهل انگاری حکام اسلامی

نوشتن دیدگاه


آخرین تحلیل ها و مقالات

نظرات کاربران

کانال تلگرام اساس نیوز

تبلیغات