b_300_300_16777215_10_images_moftitaqiusmani.jpg

اساس نیوز :امام غزالی رحمه ‌الله درکتاب احیاءالعلوم این حدیث را از پیامبر اکرم صلی ‌الله علیه و سلم نقل فرموده‌اند: مردم می‌ گویند بدترین سواری دروغ است.

منظوراین است افرادی که می خواهند از دروغ‌ گویی مستقیم پرهیز ‌کنند، سخنان بی‌ اساس و بی ‌تحقیق خودشان را به گردن مردم حواله  کرده و می ‌گویند: مردم این جوری می‌گویند. این حرف بین مردم شایع است. مردم حرف شان همین است.

این جمله  درواقع  برای گریز از متهم شدن به دروغ ‌گویی و به‌عنوان سپَر استفاده می ‌شود. دروغی که با پای خودش نمی ‌تواند راه برود و منتشر شود را سوار چنین جملاتی می‌ کنند تا منتشرش كنند. از این ‌رو پیامبر صلی‌الله علیه و سلم این جمله را سواری دروغ  نامیدند.

این‌ یک تشبیه بلیغ و بیان دل ‌نشینی برای کسانی است که نگاه‌شان به واقعیت‌ها و حقایق زندگی است. البته رسول خدا در حدیثی دیگر با الفاظ بسیار ساده وعام فهم که برای هر فردی که آن را بشنود قابل ‌درک است نیز به این مطلب اشاره فرمودند: «کفی بالمرء کذبا أن یُحدِّث بکل ما سمع» پیام هردوحدیث در واقع  یکی است وآن اینکه برای یک مسلمان واقعی مناسب نیست هرسخنی را ازهرجا شنید فوراً به دیگران منتقل کند؛ زيرا این‌ جوری شایعات شکل می‌گیرد. سخنان دروغین درجامعه رواج پیدا کرده وچهره حقیقت پشت گرد وغبار شایعاتِ ضد ونقیض مسخ می‌‌ شود.

تعلیم کلی اسلام که از قرآن و سنت برداشت می ‌شود این است تا زمانی که درمورد سخنی تحقیق کامل انجام نگرفته است از بیان آن نزد دیگران باید خودداری کرد. اگرسخن به غیر تحقیق را با اطمینان و یقین کامل برای این‌ و آن بیان کند، بدون تردید مصداق بیان خلاف حقیقت و سخن اشتباه قرار می‌ گیرد؛ اما اگر به جای بیان آن با اطمینان ویقین کامل با بیان جمله"مردم می‌گویند" آن را مطرح نماید، ولی مقصد این باشد که مردم این مطلب را راست بپندارند وبپذیرند، بازهم بنا بر احادیث بالا چنین اقدامی نادرست است.

درواقع هدف اسلام این است که هر شخص مسلمان در جامعه با مسئولیت زندگی بگذراند. سخنی که از زبانش سر زد می‌شود، شفاف و راست باشد. برای تبرئه از قول یا فعل خودش به دلایل مسئولیت ‌گریزارجاع  ندهد.

درکل، احتیاط و مسئولیت ‌پذیری در رابطه با هر سخنى لازم است. البته احتیاط در رابطه با سخنان واخبارى که درآن فرد یا افرادي درجايگاه متهم قرارمی‌گیرند باید به‌ مراتب بیشتر باشد، زیرا مسئله عزت وآبروی يك انسان است. با سخنان بی‌ اساس ریختن آبروی مسلمان، تنها دروغ محسوب نمی‌شود، بلکه بهتان نیز به ‌حساب می‌آید و چون ازحقوق العباد است جرم سنگین ترمی ‌شود.

متأسفانه درجامعه امروزی ما تهمت زدن به افراد تبدیل به یک سرگرمی شده است. تحقیق و مسؤولیت پذیری درچنین مواردی ضروری به حساب نمى ‌آيد. خصوصاً اگر با فرد یا جماعتی دشمنی ذاتی یا اختلاف سیاسی وجود داشته باشد، ریختن آبرویش با بهتان و تهمت حلال پاک محسوب می ‌شود.

نتایج نادرست این وضعیت را هر شخصی با دیدگان باز جلوی رویش مشاهده می‌کند که فضا با سخنان دروغین آن‌قدر آلوده‌شده است که معلوم کردن واقعیت بسيار دشوار است، زیرا اعتماد برهر شخصی  ناممکن شده است. دراثرافزايش دروغ وشايعات، قبح بهتان تراشی و دروغ از دل‌ها رخت بربسته وهرشخصی  به ‌راحتی  جرئت نشر سخنان بی ‌اساس را پیدا کرده است.

البته خطرناک ‌ترازهر چیزی این است که مجرمان حقیقی با جاری شدن سیلاب تهمت و دروغ پناهگاهی پیدا می‌کنند یعنی افرادی که خطاکار یا مجرم هستند احساس خطر بدنامی را نمی‌ کنند؛ زیرا فکر می‌کنند اگر در رابطه با جرم و جنایات آن ها خبری درز کند مشکوک  پنداشته خواهد شد، کما اینکه بسیاری ازسخنان بدون تحقیق را افراد فهمیده مشکوک می‌ دانند و به آن اهمیت نمی ‌دهند. ازاين رو افراد مجرم و خطاکار با آرامش تمام به جرم و گناه خودشان مشغول می‌شوند و از طرفى دامن بسیاری ازافراد بی‌گناه لکه ‌دار می ‌ماند.

علاج این وضعیت در نظاره گری و مذمت از دور نیست. بلکه علاج هر بدی در این است که هر شخص در جای خودش عزم بکند که در گفتار و رفتارش احساس مسئولیت و احتیاط را از خودش به نمایش بگذارد و از نشر سخنان بدون تحقیق اجتناب کند و هرشخصی با خودش بیندیشد که در عملکردش تغییر ایجاد کند. تجربه ثابت کرده است که وقتی چنین تفکری در افراد به وجود می‌آید، عملکرد یک شخص برای دیگری نمونه شده و به شمار چنین الگوهای رفته ‌رفته اضافه می ‌شود و این‌گونه جامعه به سمت راستی راه می‌افتد.

یکی ازمهم ‌ترین نیازهای ما نيز درواقع همین است که به جای اینکه رواج عمومی منکرات و مفاسد درجامعه سبب مایوسی ما بشوند و دست بالای دست بنشینیم، اصلاح را از خودمان شروع کنیم. خودمان از منکر و گناه دست بکشیم و ذریعه پرهیز دیگران شویم و درعوض با عملکرد و عزم خودمان در تاریکی‌های جرم و معصیت مشعل امیدی بيافروزيم تا به‌ وسیله آن حرکت به سمت ‌وسوی زندگی باعزت و پاک ادامه يابد. بدون چنین عملکرد و اراده‌ای هیچ ملتی نخواهد توانست پله‌های ترقی را طی کند.

فرازی از بیانات شيخ الاسلام مولانا مفتى محمدتقی عثمانی

 

مطالب مرتبط:

حكم مواد مخدر از ديدگاه اهل سنت و جماعت

مغز متفکر حملات تروریستی اخیر سریلانکا شناسایی شد

بازگشت ناو هواپیمابر جورج بوش برای مبارزه با داعش

ا

پاکستان به دنبال جایگزین افغانستان برای پروژه‌های

داستان زندگی یک زن فرانسوی که به داعش پیوسته بود

بیانیه اعراب خلیج فارس برای تجاوز نظامی به یمن

اعلام تاریخ آغاز ماه رمضان در آمریکای شمالی

ا

ویدئوی عکس العمل مردم ترکیه در برابر تحریم های آمر

فرانسه به ۱۳۲ زن و کودک ایزدی قربانی داعش اقامت دا

نوشتن دیدگاه


آخرین تحلیل ها و مقالات

نظرات کاربران

کانال تلگرام اساس نیوز

تبلیغات