b_0_0_0_10_images_seddiqjllan.jpg

اساس نیوز دکتر عبدالصدیق آخوند کشمیری: مطلب حاضر بر آن است تا مفهوم شفاعت را بیان کند و اینکه چه کسانی میتوانند شفاعت کنند و چه کسانی میتوانند از این شفاعت بهره مند شوند.

 

الف: مفهوم شفاعت

1- در لغت:

در «لسان العرب» ابن منظور در ماده ی «شفع» چنین آمده است:

«شَفَعَ؛ شفع خلاف وتر(فرد): یعنی زوج . اینچنین گویی که وی وتر (فرد) بود، من وی را زوج گرداندم و همینطور گفته می شود: عدد وتر را شفع گرداندم یعنی زوج گرداندم. گویی: إنَّ فلاناً لَيَشْفَعُ لي بعَداوةٍ: فلانی برای من دشمنی را شفع میکند یعنی با من محالفت دارد. وشفع لي يَشْفَعُ شَفَاعةً وَتَشَفَّعَ: یعنی طلب نمود و درخواست کرد. شفیع یعنی شفاعت کننده و جمع آن شفعاء است. واستشفع بفلان على فلان وتَشَفَّع له إليه فشفَّعَه فيه: فارسی گوید: از وی طلب شفاعت کرد یعنی گفت برای من شفاعت کننده باش» ( لسان العرب 8/ 183).

 

2-در اصطلاح:

بدر الدین عینی در توضیح شفاعت می گوید: «شفاعت مشتق از شفع است و آن ضم یک شیئ به مثل خود است، گویا که مشفوع له (کسی که مورد شفاعت قرار میگیرد)، فرد بوده است و شفیع با اضافه کردن خود به وی، وی را شفع (زوج) گردانده است. و شفاعت ضم و جمع شدن با کس دیگر از برای کمک به وی را گویند و اکثرا ضم کردن فرد بالاتر به فرد پایین تر وی استعمال میشود» (عمدة القاري شرح صحيح البخاري2/ 127).

 

ب: انواع شفاعت

شفاعت پنج قسم است:

1-برای نجات از هول و وحشت روز قیامت.

2-برای ورود عده ای به بهشت بدون حساب.

3-قومی که برای آنان آتش جهنم واجب شده بود و رسول الله ایشان را شفاعت کند تا به آتش نروند.

4-عده ای که آنان بر آتش وارد شده بودند و با شفاعتِ شفاعت کنندگان خارج شوند.

5-شفاعت در زیادت درجات در بهشت.

 

ج: چه کسانی شفاعت می کنند و حد و حدود آنان در این مساله

شفاعت اخروی به طور اجمال پنج نوع است و همه ی آنها برای رسول الله (ص) ثابت است (رسوال الله (ص) می توانند همه آن پنج قسم را اعمال کنند) و بعضی از آنها مختص رسول الله (ص) میباشند (و فقط رسول الله (ص) می توانند آن را اعمال کنند و بقیه نمی توانند) که کسی نزدیک آن نشود و انواع دیگر کسان دیگر نیز با رسول الله (ص) در آن نوع مشارکت دارند (هم رسوال الله (ص) و هم غیر ایشان می توانند آن را اعمال کنند) و (البته) رسول الله (ص) مقدم همه ی آنها است» (شفاء السقام443).

 

در مورد شفاعت قسم اول، یعنی شفاعت اینکه از هول و وحشت روز قیامت نجات دهد و از آن به مقام محمود تعبیر میشود، مختص  محمد رسول الله (ص) است.

 

در قسم دوم که داخل کردن عده ای به بهشت بدون حساب است، در مورد حضرت رسول الله (ص) وارد شده است. ولی اینکه آیا مختص ایشان است یا خیر؟ تقی الدین قشیری می گوید: «در این مورد علم ندارم» (عمده القاری) و این نیز بر میگردد به همان قسم اول که مورد شفاعت قرار گرفته اند و آنان اولین کسانی هستند که وارد بهشت می شوند وشکی نیست که این مقام نیز مختص رسول الله (ص) است.

 

در مورد گروه سوم که مورد شفاعت قرار میگیرند، شفیع آنان، رسول الله (ص) است.

 

در مورد گروه چهارم شفیعان همانا رسول الله (ص) و فرشتگان و انبیاء و مومنان هستند.

 

گروه پنجم یعنی شفاعت برای ارتقای درجه ی بهشتیان در بهشت (این را معتزله نیز قبول دارند): نووی گوید: روا باشد (ممکن است) که این نیز مختص رسول الله (ص) باشد (عمد القاری).

 

د: چه کسانی مورد شفاعت قرار خواهند گرفت

برای مومنان گناهکار ثابت است (یعنی شفاعت برای وی قابل اعمال است). البته، شرط مورد شفاعت قرار گرفتن، مومن بودن است و برای غیر مومنان شفاعتی نخواهد بود. شرط دوم اذن الله به شفاعت است (یعنی، «شرط نهایی» مشمول شفاعت شدن، صد البته که اذن الله تعالی است).

 

 ه: شفاعت در نزد علمای اسلام

1-ابوحفص نسفی (538) در کتاب العقائد النسفیه می گوید: «شفاعت برای انبیاء و نیکان در حق اهل گناه کبیره ثابت است به طریق اخبار مستفیض (مشهور است که انبیاء و نیکان می توانند مرتکبین گناه کبیره را شفاعت کنند)».

 

2-ابن المنیر مالکی در کتاب الانتصاف می گوید: «هرکس شفاعت را انکار کند، حق این است که خود وی مشمول شفاعت نشود. ولی ما اهل سنت که به شفاعت اعتقاد داریم به رحمت الله امیدواریم (به شفاعت حضرت محمد (ص)، انبیاء و نیکان امیدواریم).

 

منابع:

تفسير زمخشري- الكشاف و الانتصاف لابن المنير وحاشية المرزوقي - الزمخشري - ابن المنير - المرزوقي، مكتبة العبيكان  1418 – 1998.

شفاء السقام فی زیارة خیر الانام، تقی الدین علی بن عبدالکافی السبکی، 756،دار الکتب العلمیه، بیروت.1971.

عمدة القاري شرح صحيح البخاري محمود بن أحمد بدر الدين عينى، 855هـ ناشر: دار إحياء التراث العربي – بيروت.

لسان العرب محمد بن مكرم بن على ابن منظور، 711هـ ناشر: دار صادر – بيروت چاپ سوم - 1414 هـ.

مطالب مرتبط:

حملۀ خونین داعش به نظامیان ارتش افغانستان

ا

آغاز انتخابات ریاست جمهوری در کره جنوبی

تلویزیون سوریه با پخش تصاویر اسد به شایعات بیماری

احیای خلافت از رویا تا واقعیت

علمای اهل سنت درگذشت آیت الله رفسنجانی را تسلیت گف

آیت الله اراکی: شیعه افراطی جنگ با اهل سنت را بر م

آمریکا برای جنگ در خاورمیانه آماده می شود

وزیر دفاع آمریکا: نبرد آزادسازی «الرقه» به‌زودی آغ

ا

ناو هواپیمابر «میسترال» فرانسه هم وارد آبهای ژاپن

آخرین تحلیل ها و مقالات

کانال تلگرام اساس نیوز