b_0_0_0_10_images_abaakhun.jpg

اساس نیوز عبا آخوند محمدنژاد: رحم بر نزدیکان اطلاق می گردد و آنان کسانی هستند که در بین ایشان و انسان نسبتی هست؛ فرق نمی کند که از آنها ارث می برد یا نمی برد، وهمچنین فرقی نمی کند ذی محرم باشند یا نباشند و گفته شده: «ایشان فقط محارم می باشند» که قول اول صحیح است. صله رحم واجب است.

 

امام قرطبی در تفسیرخود نقل نموده که امت بر واجب بودن صله رحم و حرام بودن قطع آن اتفاق نظر دارند. برای اینکه دلایل قطعی از کتاب و سنت در این مورد وجود دارد. در «التبیین المحارم» گفته شده: درباره رحمی که صله آن واجب است اختلاف می باشد، گروهی گفته اند: شامل نزدیکان ذی رحم محرم می باشد و دیگران گفته اند: شامل همه نزدیکان اعم از محرم وغیر محرم می شود. نووی در شرح مسلم گفته است: قول دوم درست است و به درستی آن به احادیث استناد کرده است. آری درجه آنها متفاوت است، درباره پدر و مادر از دیگر محارم شدیدتر است و درباره ایشان به نسبت سایر محارم سفارش بیشتری شده است و در احادیث به این اشاره شده است (1).

 

حضرت ابوهریره (رض) روایت می کند از پیامبر خدا شنیدم که می فرمودند: «من سره ان یبسط له فی رزقه، وان ینسا له فی اثره فلیصل رحمه». یعنی: «کسی که می خواهد خداوند رزق او را زیاد گرداند، و عمر او را طولانی کند پس باید صله رحمی را بجای آورد». امام ترمذی این حدیث را حسن دانسته و از وجهی دیگر روایت کرده که: «ان صله الرحم محبه فی الاهل، مثراه فی المال، منساه فی الاثر».  یعنی: «همانا صله رحم باعث محبت خانواده وزیاد شدن وبرکت در مال، وطولانی شدن عمر می شود».

 

این زیادت عمر کنایه از برکت در عمر به سبب توفیق به اطاعت و استفاده از وقت در آنچه که در آخرت به او نفع می رساند، و حفظ عمرش از ضایع شدن در غیر اینها می باشد، و مانند این، آنچه است که از نبی (ص) آمده که عمر امت من نسبت به عمر امت های گذشته کم است. خلاصه سخن این که صله رحم سببی برای توفیق در طاعت و نگهداری از معصیت است، که بعد از وی تذکره خوبی از او باقی می ماند پس گویا نمرده است (2).

 

جزاء از جنس عمل است، پس کسی که صله رحم نماید خداوند او را به عمر مبرم می رساند، و کسی که صله رحم را قطع نماید خداوند عمر اضافی او را از او قطع می نماید. در حدیثی ابوهریره (رض) روایت کرده که رسول خدا (ص) فرموده اند: «چون خداوند مخلوقات را خلق کرد و از خلق کردن آن فارغ شد «رحم» (به عنوان یکی از مخلوقات) برخواست و گفت: این مقام کسی است که از قطع رحم به تو پناه آورده است. خداوند فرمود: بلی، آیا راضی نمی شوی که بپیوندم با کسی که به تو (رحم) می پیوندد و بگسلم از کسی که از تو (رحم) می گسلد و قطع می گردد؟ گفت آری. فرمود: پس برای تو محقق است. سپس نبی (ص) فرمودند: اگر می خواهید (این را بدانید) این ایات را بخوانید:  "آیا اگر روی گردان شوید، جز این انتظار دارید که در زمین فساد کنید و پیوند خویشاوندی میان خویش را قطع کنید؟" (3).

 

امام قرطبی گفته است: صله رحم بر دو نوع است: 1-عمومی 2- خصوصی

1- صله رحم عمومی: صله رحمی دینی است و صله رحم دینی با دوستی و نصیحت، عدالت و انصاف، قیام به حقوق واجب و مستحب واجب می باشد.

2-اما صله رحم خصوصی: پس نفقه کردن بر نزدیکان و جویای حال آنان بودن، چشم پوشی از لغزشهای آنان و تفاوت گذاشتن در مراتب استحقاق آنها است، یعنی اول نزدیکتر و بعد نزدیکتر بعدی (4).

 

فقها کیفیت صله رحم را بیان کرده و گفته اند: صله رحم واجب است، اگر چه با سلام و درود باشد یا با هدیه و یاری و هم نشینی و مکالمه و لطف کردن و یا احسان نمودن. دیدار آنها باعث زیادی محبت می شود، بنابراین با نزدیکان هر جمعه یا هر ماه (حداقل) دیدار نمائید، و حاجت آنان را رد نکنید چون این از قطع کردن صله رحمی است.

 

مراد از صله رحمی این نیست که فقط به دیدار کسانی برویم که به دیدار ما می آیند، زیرا این برابری است، بلکه صله رحم این است که به دیدار کسانی برویم که از ما بریده و به دیدارمان نمی آیند. امام بخاری و دیگران روایت کرده اند که «لیس الواصل بالمکافی ولکن الواصل الذی اذا قطعت رحمه وصلها»(5). یعنی: «وصل کننده کسی نیست که به دیدار کسی که به دیدار او آمده می رود بلکه وصل کننده و بجای آورنده صله رحم کسی است که به دیدار کسی که پیوند خود را با او قطع نموده و به دیدارش نمی آید برود».

 

کلمه «قطعت» در بعضی روایات به ضم اول آن و کسر دوم آن بنا بر مجهول ضبط شده است و اکثر به دو فتحه آمده است و معنایش چنین است: هرکس که به دیدار کسانی که با او رفت وآمد دارند، می رود این برابری و عملی همانند او انجام دادن است نه صله رحم. لیکن کسی صله رحم را بجای می آورد که بیشتر به دیدار نزدیکان می رود چون در حدیث از ابوهریره (رض) آمده است که گفته است: «من نزدیکانی دارم که با آنان صله رحمی می نمایم ولی آنها با من قطع رابطه می کنند به آنان نیکی می نمایم ولی آنان به من بدی می کنند در برابرشان بردباری می نمایم ولی آنان با من جاهلانه رفتار می کنند. آن حضرت (ص) فرمود: "اگر تو واقعا چنان باشی که می گویی، گویا خاکستر داغ را به ایشان می خورانی و تا همینگونه باشی همیشه خداوند تو را بر ایشان یاری می دهد"» (6).

 

عبا آخوند محمدنژاد

 

منابع:

1-ردالمختار، ج5، ص264.

2-الفقه الحنفی فی ثوبه الجدید، ج5، ص399.

3-صحیح بخاری در ادب5987-محمد22.

4-فتح الباری، ج10، ص264.

5-ردالمختار، ج4، ص264.

6-صحیح مسلم در نیکی، 2558.

مطالب مرتبط:

امارات صدور روادید حج برای غیراماراتی ها را ممنوع

هرگز اجازه تجزیه عراق را نخواهیم داد

شورای امنیت درباره مسلمانان میانمار نشست برگزار می

افزایش اعتراضات علیه سیاستمدار اسلام ستیز انگلیسی

اطلاعیه ستاد اطلاع رسانی جنگ عراق خطاب به داعش: لح

هشدار عالم شاخص اهل سنت در مورد استفاده جوانان از

مخالفت رهبر ارامنه جهان با اقدام ترامپ علیه بیت‌ال

بیانیه صلیب سرخ و هلال احمر در باره آوارگان میانما

جشنواره مُد لباس در مدینه نبی

آخرین تحلیل ها و مقالات

کانال تلگرام اساس نیوز