b_0_0_0_10_images_139208101325308621446134.jpg

اساس نیوز: مسئله ای که در مصارف زکات وجود دارد و برخی خواسته اند در آن اختلاف انداخته و از آن به نفع خود سوء استفاده کنند حدیثی است کهن در آن طالبان علم را جزو مصارف زکات قرار داده اند، هر چند که فقر نباشد.

بسیار مشاهده شده که برخی از طلبه ها یا علما در حالی که دارایی بسیار بالایی دارند زکات مردم را قبول می کنند و حتی به عینه دیده می شود که آن را با استفاده از کلاه شرعی برای ساخت مساجد و حوزه های علمیه استفاده می کنند.

   در حالی که این زکات ها حق فقرا بوده و فلسفه زکات در اسلام این است که آن را از اغنیاء گرفته و به فقرا داده شود و این را  باید یادآور شد که باید به فرد فقیر تملیک شود یعنی به خود شخص داده شود و آن فقیر باید آن زکات را صاحب شود.

فتح باب العناية بشرح النقاية (2/ 164) 

وفي «المحيط»: إِنَّ الغِنَى ثلاثة أَنواع: غِنَى يُوجِبُ الزكاة وهو مِلْك نصاب حولي نامٍ، وغِنَى يُحَرِّم الصدقة ـ أَي أَخذَها ـ ويوجب صدقة الفطر والأُضحية: وهو ملك ما يبلغ قيمة نصاب من الأَموال الفاضلة عن حاجته الأَصلية، وغِنىً يُحَرِّم السؤال دون الصدقة: وهو أَن يكون له قوتُ يومه وما يستر عورته. انتهى. وكذا مَنْ قَدِرَ على تحصيل قوت يومه بِكَسْبه وهو المراد بقوله: «ذي مِرَّةٍ سَوِيَ». 

در محیط غنی سه نوع است: 

غنی که بر وی زکات واجب می شود و آن صاحب نصاب حولی نامی است. 

و غنی که بر وی گرفتن صدقه حرام است و بر وی صدقه فطر و قربانی واجب می شود و آن کسی است که صاحب اموالی است که به قدر نصاب می رسد به غیر از حاجت اصلی خود. 

و غنی است که بر وی سوال کردن حرام است ولی صدقه بر وی حلال است و آن کسی است که خرجی همان روز را دارد و عورتش پوشیده است و همچنین کسی است که  قدرت کسب خرجی همان روز را دارد.

الدر المختار وحاشية ابن عابدين (رد المحتار) (2/ 340) 

قُلْت: وَرَأَيْته فِي جَامِعِ الْفَتَاوَى وَنَصُّهُ وَفِي الْمَبْسُوطِ: لَا يَجُوزُ دَفْعُ الزَّكَاةِ إلَى مَنْ يَمْلِكُ نِصَابًا إلَّا إلَى طَالِبِ الْعِلْمِ وَالْغَازِي وَمُنْقَطِعِ الْحَجِّ لِقَوْلِهِ - عَلَيْهِ الصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ - «يَجُوزُ دَفْعُ الزَّكَاةِ لِطَالِبِ الْعِلْمِ وَإِنْ كَانَ لَهُ نَفَقَةُ أَرْبَعِينَ سَنَةً» . اهـ. (قَوْلُهُ: مِنْ أَنَّ طَالِبَ الْعِلْمِ) أَيْ الشَّرْعِيِّ (قَوْلُهُ: إذَا فَرَّغَ نَفْسَهُ) أَيْ عَنْ الِاكْتِسَابِ قَالَ ط: الْمُرَادُ أَنَّهُ لَا تَعَلُّقَ لَهُ بِغَيْرِ ذَلِكَ فَنَحْوُ الْبَطَالَاتِ الْمَعْلُومَةِ وَمَا يَجْلِبُ لَهُ النَّشَاطَ مِنْ مُذْهِبَاتِ الْهُمُومِ لَا يُنَافِي التَّفَرُّغَ بَلْ هُوَ سَعْيٌ فِي أَسْبَابِ التَّحْصِيلِ (قَوْلُهُ وَاسْتِفَادَتُهُ) لَعَلَّ الْوَاوَ بِمَعْنَى أَوْ الْمَانِعَةِ الْخُلُوِّ ط (قَوْلُهُ: لِعَجْزِهِ) عِلَّةٌ لِجَوَازِ الْأَخْذِ ط (قَوْلُهُ: وَالْحَاجَةُ دَاعِيَةٌ إلَخْ) الْوَاوُ لِلْحَالِ. 

   در جامع الفتاوی و نص آن و در مبسوط چنین آمده است دفع زکات به کسی که صاحب نصاب باشد، جایز نیست ،مگر بر طالب علم و غازی و منقطع الحاج .

  زیرا رسول الله ص فرموده اند: دفع زکات به طالب جایز است، هرچند که نفقه چهل سال را داشته باشد.گفته است که منظور  به چیز دیگری مشغول نشود و تعطیل شدن و آنچه باعث نشاط وی می شود را شامل نمی شود، بلکه این امور نیز از جمله ی اسباب طلب علم است. 

(قَوْلُهُ وَاسْتِفَادَتُهُ) در اینجا ممکن است او به معنی مانعه الخلو باشد 

 قَوْلُهُ: مِنْ أَنَّ طَالِبَ الْعِلْمِ) اینکه طالب علم شرعی  وقتی خود را وقف علم کند، یعنی از کسب درآمد باز بماند . 

ط (قَوْلُهُ: لِعَجْزِهِ) این علت جواز گرفتن زکات است. 

(قَوْلُهُ: وَالْحَاجَةُ دَاعِيَةٌ إلَخْ) واو به معنی حال است. 

وَالْمَعْنَى أَنَّ الْإِنْسَانَ يَحْتَاجُ إلَى أَشْيَاءَ لَا غِنًى عَنْهَا فَحِينَئِذٍ إذَا لَمْ يَجُزْ لَهُ قَبُولٌ لِلزَّكَاةِ مَعَ عَدَمِ اكْتِسَابِهِ أَنْفَقَ مَا عِنْدَهُ وَمَكَثَ مُحْتَاجًا فَيَنْقَطِعُ عَنْ الْإِفَادَةِ وَالِاسْتِفَادَةِ فَيَضْعُفُ الدِّينُ لِعَدَمِ مَنْ يَتَحَمَّلُهُ وَهَذَا الْفَرْعُ مُخَالِفٌ لِإِطْلَاقِهِمْ الْحُرْمَةَ فِي الْغِنَى وَلَمْ يَعْتَمِدْهُ أَحَدٌ ط. قُلْت: وَهُوَ كَذَلِكَ. وَالْأَوْجَهُ تَقْيِيدٌ بِالْفَقِيرِ، وَيَكُونُ طَلَبُ الْعِلْمِ مُرَخِّصًا لِجَوَازِ سُؤَالِهِ مِنْ الزَّكَاةِ وَغَيْرِهَا وَإِنْ كَانَ قَادِرًا عَلَى الْكَسْبِ إذْ بِدُونِهِ لَا يَحِلُّ لَهُ السُّؤَالُ كَمَا سَيَأْتِي. 

معنی این بحث این است که انسان به اشیایی احتیاج پیدا می کند که نا گزیر از آن است. پس اگر به وی اجازه ی گرفتن زکات داده نشود و کسب نیز ندارد، آنچه پیش خود دارد را خرج می کند و محتاج باقی می ماند و  از سود رساندن  و سود بردن محروم می شود.

گویم که چنین است و آنچه توجیه پذیر است اینکه طالب علم نیز مقید به فقیر بودن است که به وی اجازه خواستن از زکات را پیدا می کند و این طالب علم فقیر هرچند بر کسب قادر باشد باز می تواند از زکات بخواهد که به وی داده شود زیرا در غیراینصورت برای وی درخواست از زکات برای خود، حلال نیست.

مطالب مرتبط:

سکولاریزم و گروههای تکفیری دو لبه شمشیراسلام ستیزی

تحلیلی بر مشاجرات اصحاب

درخواست تاجیکستان از اینترپل: 106 تبعه تاجیک را با

هزینه‌های نظامی جهان ۴۶ درصد افزایش یافته است

افسران غربی و ترکیه‌ای در حندرات حلب/ 700 کشته از

ن

آموزش دینی به قزاق ها در خارج از کشور ممنوع می شود

زمان اعزام زائران خانه خدا مشخص شد

رزمایش بزرگ دفاع سایبری ناتو در اروپا

جامعه مسلمانان اسپانیا حملات استانبول را محکوم کرد

ا

آخرین تحلیل ها و مقالات

کانال تلگرام اساس نیوز