b_0_0_0_10_images_javabcity_1926.jpg

اساس نیوز : آیات و روایات گویای آن است که نسل صحابه  برترین نسلِ  امت اسلامی است و نزد الله دارای سابقه و جایگاه عالی و بلند مرتبه ­ای­ هستند که دیگران به آن دست نیافته ­اند. تمام حوادث تاریخی، وضعیت و موضع ­گیری رضایت­ بخشِ آنان در خدمت به دین و یاری و دفاع از آن و بخشیدن گران­بهاترین و با ارزش­ترین چیزهاشان در این راه، گواه این مطلب است. لذا اهل سنت جملگی، بر بزرگواری، بزرگ­داشت، نیکوکار بودن، عامل بودن، اخلاص صادقانه، سلامت عقیده و بلند مرتبگی صحابه اتفاق نظر دارند. از این رو صفاتِ نیک یاران رسول صلی الله علیه وسلم را نسل به نسل تکرار و آن را ­الگوی خویش کردند.


آیات وارده در فضیلت صحابه:

{وَالسَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِینَ وَالْأَنصَارِ وَالَّذِینَ اتَّبَعُوهُم بِإِحْسَانٍ رَّضِیَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِی تَحْتَهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا أَبَدًا ذَلِکَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ}: (و پیشگامان نخستین از مهاجران و انصار، و کسانى که با نیکوکارى از آنان پیروى کردند، الله از ایشان خشنود و آنان [نیز] از او خشنودند، و براى آنان باغ ­هایى آماده کرده که از زیر [درختان‌] آن نهرها روان است. همیشه در آن جاودانه‌اند. این است همان کامیابى بزرگ)[۱]. این آیه بیان­گرِ خوشنودی الله از پیش­گامان نخستین، از مهاجرین و انصار و پیروان نیک آنان است. به آنان وعده ­ی بهشت، ورود و جاودانه بودن در آن را می ­دهد.

{ لَّقَدْ رَضِیَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِینَ إِذْ یُبَایِعُونَکَ تَحْتَ الشَّجَرَهِ فَعَلِمَ مَا فِی قُلُوبِهِمْ فَأَنزَلَ السَّکِینَهَ عَلَیْهِمْ وَأَثَابَهُمْ فَتْحًا قَرِیبًا* وَمَغَانِمَ کَثِیرَهً یَأْخُذُونَهَا وَکَانَ اللَّهُ عَزِیزًا حَکِیمًا}: (به راستى الله هنگامى که مؤمنان، زیر آن درخت با تو بیعت مى‌کردند از آنان خشنود شد، و آن­چه در دل­ هایشان بود بازشناخت و بر آنان آرامش فرو فرستاد و پیروزى نزدیکى به آنها پاداش داد و [پاداش دیگر] غنیمت ­های فراوانی است که آن را به دست می آورند؛ و الله همواره توانای شکست ناپذیر و حکیم است)[۲]. این آیه می ­گوید که الله  از تقریباً ۱۴۰۰ صحابه ­ای که در صلح حدیبیه شرکت داشتند رضایت دارد و راستی و صداقت درونی آنان را بیان می ­دارد. به آنان پاداش زودرس دنیا را به ارمغان می­ آورد و در پی آن پیروزی سریع و نزدیک، غنیمت ­های فراوان و اجر و مزد اخروی را مژده­ می­ دهد.

 {مُّحَمَّدٌ رَّسُولُ اللَّهِ وَالَّذِینَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْکُفَّارِ رُحَمَاءُ بَیْنَهُمْ تَرَاهُمْ رُکَّعًا سُجَّدًا یَبْتَغُونَ فَضْلًا مِّنَ اللَّهِ وَرِضْوَانًا سِیمَاهُمْ فِی وُجُوهِهِم مِّنْ أَثَرِ السُّجُودِ ذَلِکَ مَثَلُهُمْ فِی التَّوْرَاهِ وَمَثَلُهُمْ فِی الْإِنجِیلِ کَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْأَهُ فَآزَرَهُ فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوَى عَلَى سُوقِهِ یُعْجِبُ الزُّرَّاعَ لِیَغِیظَ بِهِمُ الْکُفَّارَ وَعَدَ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ مِنْهُم مَّغْفِرَهً وَأَجْرًا عَظِیمًا}: (محمد پیامبر الله است؛ و کسانى که با اویند، بر کافران، سخت­گیر [و] با هم­دیگر مهربان­ند. آنان را در رکوع و سجود مى‌بینى. فضل و خشنودى الله را خواستاراند. علامت [مشخصّه­ ی‌] آنان بر اثر سجود در چهره‌هایشان است. این صفت ایشان است در تورات، و مثَل آن­ ها در انجیل چون کاشته‌اى است که جوانه خود برآورد و آن را مایه دهد تا سِتبر شود و بر ساقه‌هاى خود بایستد و دهقانان را به شگفت آورد، تا از [انبوهى‌] آنان [الله] کافران را به خشم آورد. الله به کسانى از آنان که ایمان آورده و کارهاى شایسته کرده‌اند، آمرزش و پاداش بزرگى وعده داده‌است)[۳]. این آیه از ویژگی یاران رسول الله صلی الله علیه وسلم در تورات و انجیل خبر می­ دهد. اوصاف نیک، هدایت محکم و استوار، عبادت زیادشان برای الله، اخلاص به الله به امید اجر و مزد الهی، یاری پیامبر و وعده­ ی مغفرت و پاداش از جانب الله را بیان می­ دارد.

{ لَّقَد تَّابَ اللَّهُ عَلَى النَّبِیِّ وَالْمُهَاجِرِینَ وَالْأَنصَارِ الَّذِینَ اتَّبَعُوهُ فِی سَاعَهِ الْعُسْرَهِ مِن بَعْدِ مَا کَادَ یَزِیغُ قُلُوبُ فَرِیقٍ مِّنْهُمْ ثُمَّ تَابَ عَلَیْهِمْ إِنَّهُ بِهِمْ رَءُوفٌ رَّحِیم}: (به یقین، الله بر پیامبر و مهاجران و انصار که در آن ساعت دشوار از او پیروى کردند ببخشود، بعد از آن­که چیزى نمانده بود دل­هاى دسته‌اى از آنان منحرف شود. باز برایشان ببخشود، چرا که او نسبت به آنان مهربان و رحیم است([۴]. آیه­ ی فوق در جنگ تبوک نازل شد. صحابه به معیّتِ رسول در گرمای طاقت فرسا، فقر و تنگ­دستی و کمبود آب و غذا از مدینه خارج شدند. در مقابل هم الله از قبولی توبه­ ی آنان و رحمت به ایشان خبر داد.

{وَمَا لَکُمْ أَلاّ تُنْفِقُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَلِلَّهِ مِیرَاثُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ لا یَسْتَوِی مِنْکُمْ مَنْ أَنْفَقَ مِنْ قَبْلِ الْفَتْحِ وَقَاتَلَ أُولَئِکَ أَعْظَمُ دَرَجَهً مِنَ الَّذِینَ أَنْفَقُوا مِنْ بَعْدُ وَقَاتَلُوا وَکُلاًّ وَعَدَ اللَّهُ الْحُسْنَى}: (و شما را چه شده که در راه الله انفاق نمى‌کنید و [حال آنکه‌] میراث آسمان­ ها و زمین به الله تعلق دارد؟ کسانى از شما که پیش از فتح [مکه‌] انفاق و جهاد کرده‌اند، یکسان نیستند. آنان از [حیث] درجه بزرگتر از کسانى‌اند که بعداً به انفاق و جهاد پرداخته‌اند. و الله به هر کدام وعده نیکو داده است، و الله به آنچه مى‌کنید آگاه است)[۵]. عموم مفسرین فتحِ مورد نظر را فتح مکه می ­دانند[۶]. در این آیه الله به انفاق کنندگان قبل و بعد فتح، البته با توجه به اجر و مزد متفاوتشان وعده می ­دهد. هم­چنین آیه می­گوید: صحابه انتظار داشتند به دلیل انفاق کردن و شرکت در جنگ ­همراه با رسول صلی الله علیه وسلم اجر عظیمی به دست آورند.

[۱]  توبه / ۱۰۰٫    [۲]  فتح / ۱۸ – ۱۹٫    [۳]  فتح / ۲۹٫     [۴]  توبه / ۱۱۷٫

[۵]  حدید / ۱۰٫   [۶] طبری در تفسیر خود می­ گوید: منظور از فتح صلح حدیبیه است، و قول صحیح­ تر هم همین است.

۱– {هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولًا مِّنْهُمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُزَکِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَهَ وَإِن کَانُوا مِن قَبْلُ لَفِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ* وَآخَرِینَ مِنْهُمْ لَمَّا یَلْحَقُوا بِهِمْ وَهُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ}: (اوست آن ذاتی که در میان بى‌سوادان فرستاده‌اى از خودشان برانگیخت، تا آیات او را بر آنان بخواند و پاکشان گرداند و قرآن و حدیث بدیشان بیاموزد، و [آنان‌] قطعاً پیش از آن در گمراهى آشکارى بودند انصاریان: اوست که در میان مردم بی سواد، پیامبری از خودشان برانگیخت تا آیات او را بر آنان بخواند و آنان را [از آلودگی های فکری و روحی] پاکشان کند و به آنان کتاب و حکمت بیاموزد، و آنان به یقین پیش از این در گمراهی آشکاری بودند. و بر مردمی دیگر که هنوز به آنان نپیوسته ­اند [برانگیخت]. و او شکست ناپذیر و حکیم است)[۱]. این آیه می گوید الله پیامبر صلی الله علیه وسلم را به عنوان رسول به سوی قومی بی­سواد برانگیخت. در نتیجه کتاب آفریدگارشان را به آنان آموزاند و ایشان را بعد از آن­که­ به گمراهی آغشته بودند، پاک و مطهَّر نمود. و با این کار هدف از بعثت و رسالت محقق شد. سپس از طریق آنان، این خیر نصیب امت های دیگر هم شد که به سبب آن وارد اسلام شدند.

۲– {لِلْفُقَرَاءِ الْمُهَاجِرِینَ الَّذِینَ أُخْرِجُوا مِن دِیَارِهِمْ وَأَمْوَالِهِمْ یَبْتَغُونَ فَضْلًا مِّنَ اللَّهِ وَرِضْوَانًا وَیَنصُرُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ أُولَئِکَ هُمُ الصَّادِقُونَ* وَالَّذِینَ تَبَوَّءُوا الدَّارَ وَالْإِیمَانَ مِن قَبْلِهِمْ یُحِبُّونَ مَنْ هَاجَرَ إِلَیْهِمْ وَلَا یَجِدُونَ فِی صُدُورِهِمْ حَاجَهً مِّمَّا أُوتُوا وَیُؤْثِرُونَ عَلَى أَنفُسِهِمْ وَلَوْ کَانَ بِهِمْ خَصَاصَهٌ وَمَن یُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولَئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ* وَالَّذِینَ جَاءُوا مِن بَعْدِهِمْ یَقُولُونَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَلِإِخْوَانِنَا الَّذِینَ سَبَقُونَا بِالْإِیمَانِ وَلَا تَجْعَلْ فِی قُلُوبِنَا غِلًّا لِّلَّذِینَ آمَنُوا رَبَّنَا إِنَّکَ رَءُوفٌ رَّحِیمٌ}: ([این غنایم، نخست‌] اختصاص به بی نوایانِ مهاجرین دارد که از دیارشان و اموالشان رانده شدند: خواستار فضل الله و خشنودى [او] مى‌باشند و الله و پیامبرش را یارى مى‌کنند. اینان همان مردم درست کردارند* و [برای] کسانی [از انصار است] که پیش از مهاجران در سرای هجرت و ایمان [یعنی مدینه] جای گرفتند،  کسانی را که به سوی آنان هجرت کرده ­اند را دوست دارند، و در سینه­ های خود نیاز و چشم ­داشتی به آن­چه به مهاجران داده شده است نمی­ یابند، و آنان را بر خود ترجیح می­ دهند، گرچه خودشان را نیاز شدیدی باشد. و کسانی را که از بخل و حرصشان بازداشته اند، اینان همان رستگاران­ند* و نیز کسانی که بعد از آنان [انصار و مهاجرین] آمدند در حالی که می گویند: پروردگارا! ما و برادرانمان را که به ایمان بر ما پیشی گرفتند بیامرز، و در دل­هایمان نسبت به مؤمنان، خیانت و کینه قرار مده. پروردگارا! یقیناً تو رؤوف و مهربانی)[۲]. آیه ­ی فوق حامل تعریف و تمجیدی بس بزرگ و فضیلتی عظیم برای صحابه پیامبرش می­ باشد. آیه گواهی است بر مهاجرین که آنان با کردار خود و یاری این دین {یَبْتَغُونَ فَضْلًا مِّنَ اللَّهِ وَرِضْوَانًا}: خواستار فضل و خوشنودی الله تعالی می ­باشند. آنان را به {الصَّادِقُون}: راستگویان توصیف نموده است. و نیز در آیه محبت انصار نسبت به برادران مهاجرشان و ترجیح دادن آنان بر خویش، ذکر شده است.

در نتیجه ایشان به خصلت {مُفلِحون}: رستگاران توصیف شدند. سپس تعریف و تمجید آنانی بیان شده است که بعد از ایشان آمده­ اند و برای پیشینیان طلب آمرزش و دعا کرده و قلب خویش را از غِلّ و غش به آنان پاک داشته ­اند.

۳–  {وَالَّذِینَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَالَّذِینَ آوَوا وَّنَصَرُوا أُولَئِکَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَّهُم مَّغْفِرَهٌ وَرِزْقٌ کَرِیمٌ}: (و کسانى که ایمان آورده و هجرت کرده و در راه الله به جهاد پرداخته، و کسانى که [مهاجران را] پناه داده و یارى کرده‌اند، آنان همان مؤمنان واقعى‌اند، براى آنان بخشایش و روزىِ شایسته‌اى خواهد بود)[۳]. در این آیه مهاجرین بر دیگر صحابه مقدم داشته شده­ اند. و به صداقتِ ایمان، اخلاص در جهاد و یاری دین الله توسط آنان شهادت می ­دهد. در پایان به ایشان وعده آمرزش گناهان و روزی شایسته در قیامت را می ­دهد.

۴– { قُلْ هَذِهِ سَبِیلِی أَدْعُو إِلَى اللَّهِ عَلَى بَصِیرَهٍ أَنَا وَمَنِ اتَّبَعَنِی وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَمَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِکِینَ}: (بگو: «این است راه من، که من و هر کس که پیروى‌ام کرد با بینایى به سوى الله دعوت مى‌کنیم، و منزّه است الله، و من از مشرکان نیستم)[۴]. در این آیه الله به نبی خویش  دستور می­­ دهد که به مردم خبر دهد، او و یارانش با آگاهی و یقین به آن­چه فرا می ­خوانند، به سوی الله یکتا دعوت می ­دهند. آنان الله را از شریک و انباز پاک و مبرا دانسته و از شرک و مشرکین اعلان بیزاری می ­کنند. در این امت  اولین کسانی که الله آنان را مورد خطاب قرار داده و تعریفشان می­ کند، صحابه  هستند. آنان را مستحق ­ترین افراد به کلمه­ ی تقوا توصیف کرده و سزاوار پرهیزگاری می­ داند. به {یا أیها المؤمنون}: ای مؤمنان ندایشان می­ کند و آن­ها را {شُهداء علی النَاس}: گواهان بر مردم قرار می ­دهد. می­ گوید: در روز قیامت خوار و رسوا نمی­ کند و آنان را صاحب نور می­ گرداند. برتر بودن ایشان بر دیگر امت­ ها را اثبات نموده و آنان را عادل ­ترین امت­ ها می­ داند. آیات در این زمینه بسیار فراوان است:

 الله  می ­فرماید: {فَإِنْ آمَنُوا بِمِثْلِ مَا آمَنتُم بِهِ فَقَدِ اهْتَدَوا}: (پس اگر آنان [هم‌] به آن­چه شما بدان ایمان آورده‌اید، ایمان آوردند، قطعاً هدایت شده‌اند)[۵]. اولین کسانی که در مفهوم این آیه داخل­ند صحابه می­ باشند. و آیه شامل کل مؤمنان دیگر هم می­ شود.

هم­چنین می ­فرماید: {کُنتُمْ خَیْرَ أُمَّهٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ}: (شما بهترین امتى هستید که براى مردم پدیدار شده‌اید)[۶]. آیه­ ی مذکور، اثبات کننده خیریّت و برتر بودن این امت بر سایر امت­ ها است. حق­ دار ترین افراد امت به این ویژگی صحابه هستند و آنان اولین مخاطبان این آیه ­اند.
نیز: {یَوْمَ لَا یُخْزِی اللَّهُ النَّبِیَّ وَالَّذِینَ آمَنُوا مَعَهُ نُورُهُمْ یَسْعَى بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَبِأَیْمَانِهِمْ}: (در آن روز الله پیامبر و کسانى را که با او ایمان آورده بودند خوار نمى‌گرداند: نورشان از پیشاپیش آنان، و سمت راستشان، روان است)[۷]. در این آیه الله تضمین می ­دهد که یاران پیامبر صلی الله علیه وسلم را در روز قیامت رسوا نمی ­کند.
{وَکَذَلِکَ جَعَلْنَاکُمْ أُمَّهً وَسَطًا لِّتَکُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ}: (و بدین گونه شما را امتى میانه قرار دادیم، تا بر مردم گواه باشید)[۸]. این آیه بیانگر عدالتِ این امت و گواه بودن آن بر سایر امت ­ها است. سزاوارترین افراد امت به چنین ویژگی صحابه می باشند.

 و: {یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا نُودِیَ لِلصَّلَاهِ مِن یَوْمِ الْجُمُعَهِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِکْرِ اللَّهِ وَذَرُوا الْبَیْعَ}: (اى کسانى که ایمان آورده‌اید، چون براى نماز جمعه ندا داده شد، به سوى ذکر الله بشتابید، و داد و ستد را واگذارید)[۹]. اولین کسانی که در این آیه مورد خطاب قرار گرفتند و به ایمان و حرف ­شنوی از الله و رسولش توصیف شده­ اند، یاران پیامبر صلی الله علیه وسلم بوده ­اند.

و آیه ­ی {یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصِّیَامُ کَمَا کُتِبَ عَلَى الَّذِینَ مِن قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ}: (اى کسانى که ایمان آورده‌اید، روزه بر شما مقرر شده است، همان گونه که بر کسانى که پیش از شما [بودند] مقرر شده بود، باشد که پرهیزگاری کنید انصاریان: ای اهل ایمان! روزه بر شما مقرّر و لازم شده، همان گونه که بر پیشینیان شما مقرّر و لازم شد، تا پرهیزکار شوید.)[۱۰]. این صحابه هستند، که در آیه به صفتِ ایمان مورد خطاب قرار می ­گیرند.

[۱] جمعه / ۲- ۳٫    [۲] حشر / ۸ – ۱۰٫    [۳]  انفال / ۷۴٫    [۴]  یوسف / ۱۰۸٫

[۵]  بقره / ۱۳۷٫   [۶]  آل عمران / ۱۱۰٫    [۷]  تحریم / ۸٫     [۸]  بقره / ۱۳۴٫

[۹]  جمعه / ۹٫     [۱۰]  بقره /

منبع : وبسایت اختصاصی اهل سنت و جماعت


مطالب مرتبط:

ایران و عربستان؛ضرورت های حرکت در مسیری متفاوت

 

اسلام هراسی، نژادپرستی و تبعیض مذهبی در کانادا ممن

تظاهرات اسرائیلی ها در اعتراض به طولانی شدن پرونده

توزیع رایگان قرآن با ترجمه انگلیسی در جشنواره کتاب

اسرائیل مواضع ارتش سوریه در بلندی‌های جولان را بمب

جایزه یک میلیون دلاری آمریکا برای حمزه بن لادن

حضرت مولانا مطهری:گناهانی که امروزه انجام می گیرد

زنان عربستان اجازه کار در نیروهای پدافند غیرعامل ر

ده تصمیم خطرناک دونالد ترامپ علیه فلسطین

نوشتن دیدگاه


نظرات کاربران

کانال تلگرام اساس نیوز

تبلیغات