b_0_0_0_10_images_IMG_1662.jpg

اساس نیوز :بر اساس اطلاعات موجود سرآغاز مهاجرت قزاق ها به ایران مربوط  به دوران حکومت های کمونیستی شوروی به ویژه  استالین است  که  به بهانه  پاکسازی نژادی و قومی بیش از یک  میلیون  نفر از قزاق  را قتل و عام  کرد.

در این مقطع  حدود  6 میلیون نفر دیگر نیز تحت فشار حاکمان  وقت  در سایر کشورهای اطراف  پراکنده  شوند. از نسل آن  قزاق ها، هم  اکنون قریب  سه میلیون  نفر در کشور چین، یک و نیم میلیون نفر در کشور ازبکستان، یک و نیم میلیون نفر در روسیه ،120 هزار نفر در کشور ترکمنستان و حدود 15 هزار نفر هم در سه شهر نوار شمالی  ایران  زندگی می کنند.

 با همه این احوالات قزاق ها در طول جنگ دوم جهانی استالین نه چندان کمتر ازهیتلر را حسابی شرمنده کردند .چون اگر استقامت بالای آن ها نبود ،روس ها به  تنهایی نمی توانستند  در طول  زمستان سرد و یخبندان مخروبه های  شهر استالینگراد را از آلمانی ها باز پس بگیرند.

 قزاق های ایرانی عمدتا در شهرهای گنبد،بندرترکمن و گرگان سکونت دارند.قزاق ها مسلمان سنی مذهب و پیرو مکتب حنفی هستند و از حدود قرن هشتم میلادی اسلام  را پذیرفتند.مصاحبه ذیل  با بهرام آخوند  مهربخش  امام  جمعه اهل سنت مسجد جامع  ابوحنیفه رضی الله عنه گرگان ترتیب داده  شده است  .لازم به ذکر است که مسجد ابوحنیفه (رض)گرگان که به مسجد قزاق محله نیز معروف است ، از قدیمی ترین مراکز انجام مراسم مذهبی و نمازهای جماعت اهل سنت گرگان به عنوان مرکز استان گلستان است .

سوال: استاد در ابتدا لطفا شمه ای  درباره سال ساخت  مسجد جامع ابو حنیفه رضی الله عنه  گرگان توضیحاتی  بیان بفرمایید؟

آخوند مهربخش: مسجد جامع ابوحنیفه  درسال 58  به همت قزاق های متدین  ساخته  شد. این مسجد تا کنون سه بار تجدید  بنا گردیده است.مسجد ابوحنیفه رضی الله عنه  در ابتدا خانه ای  متوسط  بود  که حالت نماز خانه داشته ، اما درحال حاضر این مسجد  چهار طبقه  با  یک  گنبد  سبز به  سبک  مسجد النبی  یکی از زیباترین  مساجد استان گلستان است.

b_0_0_0_10_images_IMG_1636.jpg

سوال:جنابعالی تحصیلات حوزوی خود  را در کجا  گذراندید و از چه سالی  امامت جمعه و جماعت مسجد ابوحنیفه رضی الله عنه  را عهده دار شدید؟

آخوند مهربخش: بنده  دروس حوزوی ام  نزد استاد حاج محمد آخوند قزل در حوزه مصلحی  آق قلا گذرانده و درسال 64  از آن شهر به گرگان  نقل مکان  کردم تا این  که  چند  سال  بعد امامت  مسجد جامع  به بنده  داده  شد.

سوال:ساخت بنای  فعلی  مسجد  جامع از چه سالی شروع  شده  و با  صرف چه مقدار هرینه  به پایان رسید؟

آخوند مهربخش: بنای مسجد  جامع ابوحنیفه رضی الله عنه ازسال 89  با کمک خیرین شهرهای مختلف شروع و در سال  93 با صرف هزینه ای بالغ بر هشتصد میلیون تومان به اتمام رسید.

سوال: قزاق های  گرگان چه تعداد هستند و چگونه  ترتیب اسکان یافته اند؟

آخوند مهربخش: در گرگان دو محله قزاق نشین به نام های قزاق محله خیابان شهید بهشتی و قزاق محله خیابان آباد جهاد مرکزی وجود دارند. ساکنان اصلی  قزاق محله گرگان  واقع  در سه  راه شهید بهشتی و شهرک  بهارستان  فعلی است  که  سابقه ای هشتاد ساله دارد.سکونت گاه  اولیه  قزاق های  گرگان نزدیک به پادگان نظامی این شهر(لشکر 30)بوده  که  به  دلایل  متفاوت  نظامی و امنیتی این سکونت گاه  ازجوار پادگان نظامی  به محل  فعلی در کنار شهرک بهارستان جابجا می شود.

آن ها در گرگان  به عنوان مردمانی اهل فن و کار بلد پذیرفته می شوند و درساخت بسیاری از ساختمان های دولتی شهر گرگان مانند ساختمان بانک ملی، شهرداری، دادگستری، هتل میامی، شرکت دخانیات و بیمارستان 5 آذر و نیز بزرگراه  گرگان به بهشهر مشارکت می نمایند. طبق  نظر سنجی انجام شده  تعداد  قزاق های خیابان شهید بهشتی حدود 300 خانوار و جمعیت همت آباد  به 200 خانوار قزاق  می رسد.

سوال: آیا واژه بلیش  که از سابق  به  قزاق ها اطلاق می شد معنی خاصی دارد؟

آخوند مهربخش: قزاق ها در ابتدا از سوی ترکمن ها به نام بلیش یعنی دانا و کاربلد نام  گرفتند .زیرا آنها در ساخت  ارابه های چهار چرخه و دوچرخه  که  کمپرسی نام داشت و در ساخت آلاچیق و طاقار و چمچه و حتی در آهنگری  مردانی  کاربلد و کوشا بودند. زنان و مردان قزاق در چارق دوزی، نمد مالی،گل یفه سازی  نیز استعداد  فراوانی از خود  نشان دادند.

سوال: حضور قزاق ها  در ایران به لحاظ فرهنگی چه تاثیری روی آن ها گذاشته است؟

آخوند مهربخش: امروزه  یک قرن است که  ازحضور قزاق ها در ایران می گذرد و به همین اندازه  نیز ایرانیان  زیادی در کشور قزاقستان حضور هویتی و فرهنگی  دارند.در نگاه  کلی فرهنگ عمومی  قزاق ها  متاثر از فرهنگ و تمدن  در قرون  گذشته بوده و اسلام  قزاق ها یک اسلام ایرانی است و شاهد این ادعا  واژگان  زیاد  فارسی در فرهنگ و ادبیات  این کشور می باشد.

سوال:به عقیده  جنابعالی  چرا بخشی از قوم  قزاق، کشور ایران را به  عنوان  مقصد نهایی  مهاجرت  خود انتخاب کرده اند؟

آخوند مهربخش: بنا به  گفته  پیرمردان و ریش سفیدان، مهاجرت آن ها به  ایران  به  خاطر دین  بوده است.

سوال: درباره خواجه احمد یسوی چه اطلاعاتی موجود است؟

آخوند مهر بخش: قزاق ها عارفان بزرگی را در جهان اسلام پرورش داده اند  که معروف ترین شان خواجه احمد  یسوی مشهور به پیر ترکستان و بکت آتا  است.آرامگاه  این علما  نامدار  یکی از مقدس ترین  زیارت  گاه های آآسیای میانه  می باشند.

سوال: فروپاشی شوروی  سابق چه  تحول مهمی را در زندگی  قزاق  های ایران به  وجود آورد؟

آخوند مهربخش: بعد از فروپاشی شوروی سابق  شرایط  برگشت  به موطن اصلی، یعنی جمهوری قزاقستان  فراهم شد و شخصی  به نام  نیاز توپش ساکن  گنبد  به عنوان  مسوول  کوچ  عده ای از قزاق های  استان گلستان گردید.اولین  سری کوچ و بازگشت  قزاق ها از ایران در سال 1374 انجا م شد  که 70 خانوار از طریق دریای خزر و با کشتی میرزا کوچک خوان به قزاقستان رفتند و درمجموعه 250 خانوار به  موطن  اصلی  بازگشتند.این عده بیشتر در شهر آق تاومرکز استان مانقشلاق و شهر نو اوزن (اوزن جدید) مستقر گردیدند و از وضعیت  خوبی هم برخوردار هستند.

سوال:آیا این کوچ ها طی سال های بعد هم  ادامه یافت؟

آخوند مهر بخش:حالا کوچ  قزاق ها کمتر شده زیرا تغییراتی در قانون اداره مهاجرت قزاقستان به وجود آمده است.

سوال: شما همزبانی و اتحاد اسلامی قوم قزاق با سایر قومیت ها را چگونه تحلیل می کنید؟

آخوند مهربخش:الحمدالله اتحاد و همزبانی خوبی در ایران  وجود  دارد و همان طور که خودتان  نیز می دانید از پتانسیل  بالای این  قوم در جاهای  مختلف همچون  ادارات دولتی، دانشگاه ها،بیمارستان ها و موسسات  استفاده خوبی  شده و می شود.

سوال: مراسم ختم  قرآن مسجد جامع  ابوحنیفه رضی الله عنه در ماه رمضان  به  چه  شکل برگزار می گردد؟

آخوند مهربخش: ختم قرآن در طول 6 شب ماه رمضان برگزار می گردد به این نحو که هر شب 5 جزء ودر هر چهار رکعت  یک جزء  قرائت می شود و قاریانی از شهرستان آق قلا این  ختم 6  شبه را برجای می آورند.

سوال: ایرانیان قزاق در دوران جنگ تحمیلی چه سهمی را ایفا کرده اند؟

آخوند مهربخش:ما نیز مانند  سایر هموطنان  در دفاع از کشور عزیزمان ایران سهم خودمان را ایفا کرده و شهدایی را تقدیم  انقلاب اسلامی نموده ایم  که  از آن جمله می توانم  به  شهیدان عراقبایی، عبدی پاویز، یوسف روشن، محمد پکن، عبدالمطلب شادکام و...اشاره کنم که علاوه بر این ها حدود 40  تن از رزمندگان  قزاق به درجه  جانبازی نائل آمده اند.

سوال: به عقیده شما امنیت اقوام  تابع  چه مقرراتی است؟

آخوند مهربخش:هر قومی که درگذشته با مشکلات های سختی مواجه بوده و دست به جابجایی اجباری زده  باشد،معنی امنیت را  به خوبی  درک می کنند.امنیت  چیزی است  که  باید  به  دنبال  آن  بود و این دنباله  روی  تابع  سرمایه گذاری  از سوی دولت ها  و حفظ احترام  به امنیت دیگران از سوی سایر شهروندان است.

سوال:آیا  این امنیت برای شما حاصل شده است؟

آخوند مهربخش: پدران و اجداد ما با  توجه  به  وضع حاکم در شوروی  سابق از امنیت برخوردار نبوده اند  اما با  تلاش های آن ها  فرزندانشان  که  ما  باشیم  به  یمن  برقراری  حکومت اسلامی  در ایران  خوشبختانه  از امنیت خوب و سالمی  بهره مند هستیم.

خبرنگار:طاهر جانی

 

 

مطالب مرتبط:

لزوم حضور بیشتر مجتهدان و فقیهان در میان مردم

کلینتون:ترامپ به تروریست ها کمک می کند

وزیر جنگ رژیم صهیونیستی تلویحا به ترور مهندس حماس

داعش در حلب - سوریه

گردان اموات داعش و ساختار نیروهای نظامی این گروه د

شاه کلید داعش در موصل کشته شد

ب

آخرین تحلیل ها